Doğubeyazıt, Diyadin ve Kars’ta yaşanan uzman doktor sıkıntısı yurttaşları Erzurum’a mahkum ediyor: “Bir MR için 180 KM yol gidiyoruz”
Ağrı, Iğdır, Ardahan, Kars’tan tutun Bingöl, Muş, Bayburt ve Erzincan’a kadar hemen hemen tüm Doğu Anadolu Bölgesi’nin şehirlerinden gece üçte başlayıp akşamın yedisinde biten çok zahmetli ve masraflı yolculuklar haftanın beş günü devam ediyor. Gün içinde hastahane ortamında çekilen eziyetler de cabası. Özellikle de kış aylarında…
Munzur Press olarak Erzurum Atatürk Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastahanesi’nde görüştüğümüz yurttaşların hemen hemen hepsi kendi şehirlerindeki doktorsuzluk kadar yol masraflarından da şikayetçi. Kimisi pahalı olan yol paralarından şikayetçi kimisi bir gün sonra alacağı bir tahlil sonucu için tekrar vereceği 500-600 TL yol parasından şikayetçi. Kadınlar için bu gidiş ve gelişlerin daha eziyetli olduğuna dikkat çeken bir kadın yurttaş ise kendi ilçesinde tek bir kadın doğum doktorunun olmasından şikayetçi.
Bunlarla beraber barınma sorunlarına dikkat çeken yurttaşlar da var. Erzurum’da bir tanıdığı olmayan ki genelde yoktur hastalar işleri aynı gün bitmeyince otellere gitmek zorunda kalıyorlar. Bu da başka bir külfeti ortaya çıkarıyor.
“Erzurum’a bilinçli yönlendiriyoruz”
Erzurum’a bilinçli olarak yönlendirildiklerini düşünen İkram Yıldız adlı Ağrılı yurttaş, neden ve hangi şartlarda geldiklerini şöyle anlatıyor;
“Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinden geldik. Buraya erkenden gelip sıra alabilmek için saat iki buçukta kalkıp yola çıkıyoruz. Saat yedi gibi buraya varıyoruz. Vardıktan sonra başta Atatürk Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastahanesi ve Şehir Hastanesi olmak üzere buradaki hastanelere dağılıyoruz. Sadece Ağrı’dan değil Kars, Iğdır ve diğer çevre illerinden de çok sayıda hasta geliyor.
Bu mağduriyetlerin çoğu randevu veya sıra bulamamak. Kimi hastahanelerde cihaz var doktor yok kiminde de doktor var cihaz yok. Örneğin Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastahanesi’nde cihaz var, doktor yok Doğubeyazıt Devlet Hastahanesi’nde doktor var ama cihaz yok. Bu bilinçli yapılıyor. Bizi Erzurum’a yönlendirmek için yapılıyor. Bundan dolayı da insanımız mağdur ve perişan”,
“Bir kişinin gidiş geliş yol ücreti 500-600 lira”
Doğubeyazıt’ta Nöroloji doktoru olmadığı için buraya gelmek zorunda olduklarını dile getiren Ağrılı başka bir yurttaş olan Nursin Ceylan ise şunları söylüyor:
“Çoğu bölümün doktorları bulunmadığından buraya geliyoruz. Biz de Doğubeyazıt’tan geldik. Doğubeyazıt’ta Nöroloji doktoru olmadığı için Ağrı’ya sevkettiler. Ağrı’da sıra bulamadığım için buraya geldim. Burda da randevu olmadığı için sıra alamadım ve geri döneceğim. Randevu alıp tekrar gelmem gerektiği söylendi. Bakalım sonuç ne olacak…
Tabii buraya gelip gitmek hem zahmetli hem de masraflı. Bir kişinin yol parası gidiş geliş 500-600 TL. Yiyecek ve içecek de ayrı bir masraf. Orda doktor olsa sabahın üçünde yola çıkıp buraya gelmezdik”.
“İşimiz erken bitmezse akşam dönüşte de ayrı bir eziyet çekiyoruz”
Gidiş ve gelişlerinin hem zahmetli hem de masraflı olduğunu belirten Bingöl’den gelen hasta yakını Nevzat Bayır da şunları ekliyor:
“Bingöl’de üniversite hastahanesi olmadığı için hastamızı buraya getirdik. Eğer göz doktoru olsa bu karda kışta buralara gelmezdik. İki kişinin sadece buraya geliş gidişleri yol parası bin lirayı buluyor. Sabah altı buçukta Bingöl’den yola çıkıyoruz, dokuz, dokuz buçuk gibi buraya varıyoruz. İşimiz erken bitmezse akşam dönüşte de ayrı bir eziyet çekiyoruz. Özellikle kış aylarında”.
“Kars’ta doktor olsa ne işimiz var bizim Erzurum’da”
243 km uzaklıktaki Kars’ın Arpaçay ilçesinden gelen Asım Avcı hem yakıt giderlerinden hem de işi bitmeyen hastaların Erzurum’daki barınma sorunlarından şikayetçi:
“Biz buraya Kars’ın Arpaçay ilçesinden geldik. Memleketimizde doktor yok, cihaz yok, hizmet yok. Mecburen buralara geliyoruz. Ordan buraya gelmek her anlamıyla zor. Mazot ve benzin fiyatları ortada. Kendi şahsi aracınızla da gelseniz 700- 800 liralık yakıt yakarsınız.
Hele ki o gün işiniz bitmezse o zaman da başka bir dert başlıyor. Burda kalma ve barınma gibi bir sorununuz başlıyor. Çoluk çocukla burada yer bulma ve barınma öyle kolay değil. Mesela bizim bir komşumuz bir haftadır buraya gelmiş. Resmen buralarda sürünüyor.
Kars’ta, Ağrı’da, Iğdır’da hastahane olsa ne işimiz var bizim Erzurum’da. Sabah üç saat, akşam üç dört saat süren yol eziyetlerini niye çekelim…”
“Bir MR için 180 km yol geldik”
Erzurum ilçesi olmasına rağmen merkeze 180 km uzaklıkta olan Karaçoban’dan gelen Ferman Keleş, ilçe hastahanesinde MR cihazı olmadığı için buraya geldiklerini söyleyip, yol masraflarından dert yanıyor:
“Erzurum’un Karaçoban ilçesinden geliyoruz biz. Erzurum’a bağlı bir ilçeden geliyoruz fakat Karaçoban buradan 180 km uzaklıkta. Bizdeki hastahanede ne doktor var doğru dürüst ne de cihaz. Zaten buraya da MR cihazı olmadığı için geldik. Cihaz olsa gelmezdik. Bir MR için 180 km yol geldik.
Bazen geldiğimizde işimiz aynı gün bitmeyebiliyor. O zaman da burada kalmak zorunda kalıyoruz. Eğer tanıdık ev varsa onlara gidiyoruz. Yoksa da otele gidiyoruz. E tabii oteller de çok pahalı. Fakat bugün gidip yarın tekrar gelsek de masraflar iki katına çıkıyor. Çünkü bir kişinin geliş gidişi masrafı bin lirayı buluyor”.
“Erzurum yolculuğu kadınlar için daha zor ve eziyetli”
Ağrı’nın Diyadin ilçesinden gelen Ayşe N.K. adlı yurttaş da yol masraflarından şikayetçi olup doktor yokluğu ve bu yolculukların kadınlar için olan zorluklarına dikkat çekiyor:
“Ben Diyadin’den geldim. Kadın doğum doktoru için. Çünkü merkez hariç 62 köyü bulunan Diyadin’de bir tek kadın doğum doktoru var. Ona sıra bulmak da randevu almak da neredeyse imkansız. Böyle olunca mecburen buralara geliyoruz. Bölgedeki geleneksel yapıdan dolayı özellikle de gece yolculuğu olduğu için kadınlar tek başına gelemiyor. Bu da yanında bir kişinin daha gelmesi demek. Bundan dolayı da ayrı bir masrafımız oluyor. Uzak yol olduğu için küçük çocuklarımızı yanımızda getirsek bir dert evde bıraksak başka bir dert. Çoğu zaman birbirini takip eden kontroller olunca bu yolu gidip gelmek daha da bir eziyete dönüşüyor. Hâlbuki kendi şehrimizde bu imkan ve doktor olsa ne buraya geliriz ne de bu kadar mağdur oluruz”.
