Betan Awakare Giriş: İnsanlık Tarihinin Kültürel Hafıza Kasası Olarak Yukarı Coğrafya Yakın Doğu’nun tarih yazımında uzun süre hâkim olan geleneksel yaklaşımlar, bölgenin temel dini ve dilsel kavramlarının ağırlıklı olarak ya güneydeki çöl kültürlerinden (Sami) ya da kuzeydeki bozkırlardan (Hint-Avrupa) neşet...
Devamını OkuTarih yalnızca sarayların, savaşların ve hükümdarların kayıtlarından ibaret değildir. Bazen bir halkın hafızasında kuşaktan kuşağa aktarılan kelimeler, resmi tarihin susturduğu alanları görünür kılar. Dersim de yüzyıllardır bu sessiz hafızanın taşıyıcısı olan coğrafyalardan biridir. Resmi tarih anlatılarında çoğu zaman periferide bırakılan...
Devamını OkuDersim coğrafyasındaki yer adları, resmi tarihin ötesinde nasıl bir hafıza saklıyor? "Mananaki" kelimesinin köklerine odaklanan bu çalışma; yerel dil katmanları üzerinden ekmek, emek ve aşiretler öncesi ortak yaşam kültürüne dair bir yorum denemesi olarak okunabilir. Resmi tarih anlatıları zamanla değişebilir...
Devamını OkuBetan Awakare Giriş: Bir Kadının Çığlığıyla Aydınlanan Tarih MÖ 17. yüzyıla, Babil dönemine ait bir hukuk belgesi, antik dünyanın en sarsıcı tanıklıklarından birini günümüze taşır. Zorla evinden koparılan ve esir (Nam-Ra) edilen bir kadın, Ummi-Hepet (Annem Ana Tanrıça Hepet), kimliğini...
Devamını OkuBetan Awakare Dersim (antik İşuwa) coğrafyasında binlerce yıldır “kutsallık” adı altında anlatılan aşiret efsanelerinin ardında, aslında çok daha derin ve somut bir “Ur-Hakikat” yatmaktadır. Bu hakikat, doğrudan doğanın kalbinde filizlenen bir üretim, emek ve adalet mirasıdır. Dağların suyu, koyunların yünü,...
Devamını OkuTarihini önemseyen Dersim halkına, Uzun yıllara dayanan araştırmalarım sonucunda, Dersim bölgesinin kadim tarihine ilişkin çeşitli bulgulara ulaşmış bulunmaktayım. Bu bulgular; dilsel veriler, coğrafi eşleşmeler ve ritüel pratikler üzerinden değerlendirildiğinde, bölgenin tarihsel sürekliliğine dair dikkate değer ipuçları sunmaktadır. Elde ettiğim veriler...
Devamını OkuBetan Awakare Dersim hakkında bize anlatılan hikâye tanıdık: “geç oluşmuş”, “çevresel”, “merkez dışı” bir coğrafya. Bu anlatı o kadar tekrarlandı ki, artık sorgulanmaz bir gerçek gibi kabul ediliyor. Oysa bazen bir coğrafyanın gerçeği arşivlerde değil, kelimelerin içinde saklıdır. “Mameki” işte...
Devamını OkuDersim’de kültür ve kimlik tartışmaları sıklıkla yerel pratikleri dış referanslarla açıklama eğilimine dayanır. Bu yaklaşım, bölgedeki dil ve kültürün kendi doğal zemininde anlaşılmasını engeller. Bu makale, Dersim’deki inanç, ritüel ve dilsel etkileşimi, tarihsel ve toplumsal bağlamıyla ele alarak, kültürel sürekliliğin...
Devamını OkuTarih boyunca ürettiklerini paylaşmayı bir erdem sayan bir halk… Peki, kendi değerlerini savunmakta neden geri duruyor? Demokratik düşünce ve doğal ekonomi perspektifiyle bir toplumsal dönüşüm çağrısı... Bir coğrafya düşünün. Tarih boyunca ürettiklerini yalnızca kendisine ait saymayan, maddi birikimini de düşünsel...
Devamını OkuAdlandırma yalnız isim verme değildir; varlığı kurma biçimidir. Bir coğrafyanın adı, onun nasıl düşünüldüğünü gösterir. Dersim’de suyun dili, doğanın nesne değil süreç olarak kavrandığını açığa çıkarır. Bu nedenle Mızur Nehri — resmi adıyla Munzur — yalnız hidrografik bir unsur değil,...
Devamını Oku
