Tarihini önemseyen Dersim halkına, Uzun yıllara dayanan araştırmalarım sonucunda, Dersim bölgesinin kadim tarihine ilişkin çeşitli bulgulara ulaşmış bulunmaktayım. Bu bulgular; dilsel veriler, coğrafi eşleşmeler ve ritüel pratikler üzerinden değerlendirildiğinde, bölgenin tarihsel sürekliliğine dair dikkate değer ipuçları sunmaktadır. Elde ettiğim veriler...
Devamını OkuBetan Awakare Dersim hakkında bize anlatılan hikâye tanıdık: “geç oluşmuş”, “çevresel”, “merkez dışı” bir coğrafya. Bu anlatı o kadar tekrarlandı ki, artık sorgulanmaz bir gerçek gibi kabul ediliyor. Oysa bazen bir coğrafyanın gerçeği arşivlerde değil, kelimelerin içinde saklıdır. “Mameki” işte...
Devamını OkuDersim’de kültür ve kimlik tartışmaları sıklıkla yerel pratikleri dış referanslarla açıklama eğilimine dayanır. Bu yaklaşım, bölgedeki dil ve kültürün kendi doğal zemininde anlaşılmasını engeller. Bu makale, Dersim’deki inanç, ritüel ve dilsel etkileşimi, tarihsel ve toplumsal bağlamıyla ele alarak, kültürel sürekliliğin...
Devamını OkuTarih boyunca ürettiklerini paylaşmayı bir erdem sayan bir halk… Peki, kendi değerlerini savunmakta neden geri duruyor? Demokratik düşünce ve doğal ekonomi perspektifiyle bir toplumsal dönüşüm çağrısı... Bir coğrafya düşünün. Tarih boyunca ürettiklerini yalnızca kendisine ait saymayan, maddi birikimini de düşünsel...
Devamını OkuAdlandırma yalnız isim verme değildir; varlığı kurma biçimidir. Bir coğrafyanın adı, onun nasıl düşünüldüğünü gösterir. Dersim’de suyun dili, doğanın nesne değil süreç olarak kavrandığını açığa çıkarır. Bu nedenle Mızur Nehri — resmi adıyla Munzur — yalnız hidrografik bir unsur değil,...
Devamını OkuŞeyh Bedreddin – Pir Sultan ve İtiraz Geleneğinin Sürekliliği “Mekânın kutsallığı; ona yürüyerek ulaşan topluluğun ortak ışığıdır.” (Betan Awakare) Paulikianlardan Dersim’e uzanan anti-feodal bilinç hattı, tarihsel olarak yalnızca Hristiyanlık içi hareketlerle sınırlı değildir. Aynı itiraz dili, farklı inanç çerçeveleri içinde,...
Devamını OkuDersim neden bu ülkede hep “zor anlaşılan” bir yer oldu? Neden merkezi otoriteyle mesafeli, hiyerarşiye kuşkulu ve itiraza yatkın bir toplumsal kültür burada bu kadar kalıcı? Bu soruların cevabı yalnızca son yüz yıla, modern siyasete ya da güncel kimlik tartışmalarına...
Devamını OkuDersim’de bugün sıkça konuşulan “cem” tartışmaları, aslında çok daha eski ve derin bir meseleyi yeniden gündeme getiriyor:Bu coğrafyada insanlar tarih boyunca nasıl bir araya geldiler, nasıl karar aldılar ve nasıl yaşadılar?Bu sorunun izini sürdüğümüzde iki kavram öne çıkıyor: Kom ve...
Devamını OkuBugün küçük bir dağ köyü olarak bilinen Kasche, 11. yüzyıl kaynaklarında bir şehir olarak geçer. Bu yazı, tarihçi Lastiverti’nin dramatik anlatısından yola çıkarak, tarih sahnesinden silinen bir yerin ve unutulmuş bir felaketin izini sürüyor. Dağların Arasında Bir Şehir Kasche’nin coğrafyası,...
Devamını OkuTarih her zaman resmi belgelerde yazılmaz. Bazen hakikat arşivlerde değil; şiirlerde, ağıtlarda ve halkın belleğinde saklanır. Dersim ve Koçgiri coğrafyası, bu tür hafızanın en dirençli örneklerinden biridir. Bu topraklarda geçmiş, yalnızca taşta ve kâğıtta değil; sözde, nefeste ve dizelerde yaşamaya...
Devamını Oku
