Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesinde 9 yıldır bakkal işleten 51 yaşındaki Fatma Arpan, artan hayat pahalılığına karşı mücadele eden kadınlardan sadece biri. Arpa, “Bunca emeğim, bunca zamanım boşa gidiyor. Çalıştıkça kazanamıyoruz. Çalışan yoksullar olduk artık” diyor.
Son yıllarda yaşanan ekonomik kriz ve buna bağlı olarak büyüyen hayat pahalılığı, halkı temel gıda maddelerini dahi karşılayamaz hale getirdi. Son dönemlerde yapılan araştırmalar, en yakıcı sorunun açık ara farkla geçim sıkıntısı olduğunu gözler önüne seriyor. Yaşam standartlarının daha da düşmesinden endişe edenlerden biri de Diyarbakır’ın merkez Sur ilçesinde 9 yıldır bakkal işleten Fatma Arpa. Kadın olmanın birçok zorluğu kendisiyle beraber getirdiğini belirten Arpa, yoksulluğun her geçen gün derinleştiğini ve bununla mücadele etmek için daha çok çaba sarf ettiğini söylüyor.
Arpa, kendisini ve yaptığı işi şöyle anlatıyor:
“Ben 51 yaşındayım. Kendimi bildim bileli hep çalıştım. Daha önce evde kıyafet ve kozmetik ürünler satıyordum. Ardından ise bakkal işletmeye başladım ve 9 yıldır bunu sürdürüyorum. Şimdilik sadece günü kurtarıyoruz. Kuru da olsa ekmek parasına çalışıyorum.”
“Hem ev işi hem bakkal işi arasında koşturuyorum”
“Kadın olarak yaptığım bu işten birçok zorlukla karşılaşıyorum. Ev işleri, yemek derken bakkalımı çok geç açıyorum ya da yemek yapmaya vaktim kalmıyor. Çocuklarım arada destek oluyor elbette fakat bütün gün ev işi ve iş arasında koşuşturuyorum. Eşim de ilik hastası, bir de onun bakımı bu işlerin üzerine eklenince gün nasıl başlıyor nasıl bitiyor fark etmiyorum çoğu zaman.”
“Yoksulluk almış başını gidiyor”
Bunca yıldır çalışmasına yaşam standartlarının düzelmediğini söyleyen Arpa, “Yoksulluk almış başını gidiyor. Etkisini çok derinden hissediyoruz. Üst baş almak artık hayal gibi bir şey oldu bizde. Tek amacımız karın tokluğu. Yeri geliyor çocuklarıma okul harçlığı bile veremiyorum. Bir simit bile artık alamıyoruz çocuklara. Bunca emeğim, bunca zamanım boşa gidiyor. Mesela bakkalda en çok sigara satıyorum ama sigaranın da karı yok hiç. Bazen anneler geliyor çocuklarına hiçbir şey alamıyor. Çoğu zaman zararına veriyorum ürünleri. Çünkü alamıyorlar gerçekten, ben de ücretsiz veriyorum. Yani sonuç olarak çalıştıkça kazanamıyoruz, emek verdikçe karnımızı doyuramıyoruz. Çalışan yoksullar olduk artık. Ekonomi desen o da öldü artık” diye konuştu.
Araştırma: Türkiye’nin en büyük sorunu hayat pahalılığı
ASAL Araştırma Şirketi, Türkiye Siyasi Gündem Temmuz 2023 araştırmasının sonuçlarına göre, 26 ilde 14-25 Temmuz tarihleri arasında 2 bin 520 kişiyle yapılan ankette katılımcılara açık uçlu olarak “Bugün Türkiye’nin en önemli sorunu ne?” sorusu yöneltildi. Buna göre, son dönemde yüksek enflasyon, döviz kurundaki hareketlilik ve zamların yaşandığı ‘Türkiye’nin en önemli sorunu’ yüzde 68,6 ile “hayat pahalılığı” oldu. İşsizlik 5,2 olurken ‘sorun yok’ diyenlerin oranı sadece 1,4 olarak gerçekleşti.
Yapılan araştırmadan öne çıkan sonuçlar şöyle:
– Halkın yüzde 67’si hayat standardını kaybetmekten korkarken hayat standardını kaybetmekten korkmayanların oranı yüzde 25,6 oldu.
– Yüzde 58,6’sı sağlık harcamalarını karşılayamamaktan korkuyor. Vatandaşların yüzde 34,7’sinin ise bu konuda bir endişesi bulunmuyor.
– Yüzde 62’si asgari ihtiyaçlarını karşılayamamaktan korkarken 29,4’ünün böyle bir korkusu bulunmuyor.
– Katılımcıların yüzde 55’i kendisinin ya da aile bireylerinin eğitim alamamasından endişe ederken yüzde 39,8’inin böyle bir endişesi bulunmuyor.
– Yurttaşların 53,4’ü işini kaybetmekten veya iş bulamamaktan korkarken 40,6’sının bu yönde bir endişesi bulunmuyor.
– Ankete katılanların yüzde 64’ü borçlarını ödeyememekten korkarken 28,3’ünün böyle bir endişesi bulunmuyor.
