Mazgirt’te yerel seçimler sorunlara çözüm getiremedi

featured

Mazgirt Kültür ve Dayanışma Derneği; başta İstanbul’da yaşayan Mazgirt’iler olmak üzere, ilçenin, köylerine ve bir bütün olarak bölgemize yapabileceği katkıları esirgemeyen, neredeyse tek kitle örgütü olma vasfını korumakta ve devam ettirmektedir.

Bu yazıda, yaptıklarımıza uzun boylu değinmeyeceğiz. Daha çok, 31 Mart’ta yapılan yerel seçim sürecine, süreç nedeniyle yapılan önerilere ve bu kapsamda ilçenin son durumuna ve sokulduğu bu durumdan çıkışına değinmeye çalışacağız. Zaten, çoktandır, dernek üyelerimiz ve dostlarımız yerel seçim süreci nedeniyle olup-biteni merak ediyorlardı.

Yerel seçim sürecine doğru gidilirken neler önerilmişti?

Derneğimiz, seçimlerden çok önce, yerel seçimlere hazırlık için 24 Temmuz 2023 tarihinde Mazgirt’te soldaki tüm parti ve siyasi yapılara ortak bir toplantı çağrısı yaparak, bir araya gelmeyi ve hazırlıklarını birlikte yapmayı önermişti. Öneriye, bu bağlantıdan ulaşılabilir. https://www.facebook.com/share/p/NpNGrw5ULBc9uiy7/

Söz konusu toplantının gündemi çok sadeydi ve tek maddeden ibaretti: “solun tek aday etrafında birleşerek AKP’ye kaptırılan belediyenin geri kazanılması, esasen ortak bir programla ve ön yoklamayla, belediye başkanının, belediye meclisi üyeliklerinin ve mahalle muhtarlıklarının ortak belirlenmesinden ve sürece solun birlikte dahil olmasından” ibaretti.

Bu öneri, amacı dışında yorumlanarak; bazı dernek yöneticilerimizin “Mazgirt belediye başkanlığına aday oldukları” gibi yorumlandı. İyi niyetli bazı dostlarımızda adaylık için isim bile telaffuz ettiler. Oysa, belediyenin arkasında ortak siyasi bir güç yaratmadan, orada yaşamadan, diğer bir ifadeyle arkasında bir toplumsal destek olmadan, tek başına belediye başkanlığına aday olmanın -anlamsız olmasa bile- yılların birikmiş ağır sorunlarını çözmeyeceği çok açıktı. Yerel seçimlere sekiz ay kala böylesi bir öneri bu yüzden yapılmıştı.

Mazgirt’teki bu tablo ne yazık ki, bugün de hala geçerlidir. Dahası; “Mazgirt’te bir kişinin bir biçimde aday olup, belediye başkanı olmasının anlamlı tarafı yoktur” demiştik. Geçmiş deneyimler ve yaşanmışlıklar bunun açık göstergeleridir.  Kaynakları ve yeterli siyasi desteği olmayan birisi Mazgirt’te tek başına neyi değiştirebilir? Bu nedenle ortak davranmak ve güç birliği yapmak zorunluydu. Bu sol güç birliği sağlanmış olsaydı bile Mazgirt’in sorunlarının kısa zamanda çözüleceği şüpheliydi. Çünkü, Mazgirt’teki enerji tarımsal üretimde ve o da kısmen de olsa köylerde saklıdır.

23 Temmuz toplantısı keşke amacına uygun olarak değerlendirilseydi.

Yerel seçimlere doğru gidilirken, ilçenin örgütsüzlüğünün sınırlıda olsa aşılması için önerilen böylesi bir toplantı, beklenen ilgiyi göremediği gibi, bir derneğin belediye seçimleri için böylesine bir çağrı yapması, bir siyasi yapı tarafından ‘haddini aşma!’ olarak yorumlandı. Bize, siz bir derneksiniz, dernek olarak kalın denildi… Oysa, Mazgirt Kültür ve Dayanışma Derneği gerçek bir kitle örgütü olma vasfını son yedi yıl daha belirgin olarak hep korudu. Solun ve Dersim’in geleneksel değerlerini hep taşıdı. Bütün etkinliklerde yer aldı.  

Dernek programında; daha çok, köye geri dönüşleri, ilçenin ve bölgenin tarımsal kalkınma temalı ayağa kalkmasını hep önemsedi. Bu amaca yönelik olarak; Mazgirt merkezde dört, Peri/Akpazar’da bir olmak üzere beş panel yapıldı. Mazgirt’in merkez köyleri başta olmak üzere heyetler halinde sayısız ziyaretler yapıldı. Muhtarların ve halkın ayağına bizzat gidildi. Bu çevrelerin, derneğimizle adeta temasları adeta kesildi, ta ki seçimlerde adaylar karşımıza çıkıncaya kadar. Bu da bizim baştan beri açıkladığımız yaklaşımlarımıza ters olduğu için hiçbir adaya destek açıklaması yapılmadı, seçim sürecine de aktif dahil olunmadı, genel tavrını hep korudu. Oysa, bir kitle derneği, hele Mazgirt gibi politik bilinci gelişkin insanların yaşadığı bir beldenin geleceği için öneri sunmanın nasıl “haddini aşma” olarak değerlendirildiği tam anlaşılmış değildir. 

Mazgirt için değere alınmayan diğer önerilerimiz

-Ayrıca, 2021 yılı mayıs ayında yayınlanan Mazgirt kitabının önsözünde Mazgirt için; “yurt içindeki ve yurtdışındaki tüm güçlerin, akademisyenlerin, siyasal yapıların, kanaat önderlerinin, meslek ve kitle örgütlerinin katılacağı Mazgirt Dayanışma Meclisinin kurulması önerisi ve içeriği tartışılmaya başlanmalıdır” denilmişti. Bu önerimizde ne zamanında ne de seçim sürecinde beklenen karşılığı göremedi.

-Son olarak; “Mazgirt dışında yaşayanlara seçimde oy kullanabilmeleri için 1 Ekim 2023 tarihine kadar ikametgahlarını Mazgirt’e kaydırılmaları” çağrısıydı. Bu çağrıya da derneğimizin iki yöneticisinden başka kimseler rağbet göstermedi. O da ne zorluklarla sağlanabildi. Halimiz, ahvalimiz bundan ibaret.

2019’de belediye AKP’ye devlet eliyle teslim edildi

31 Mart’taki seçim sürecine doğru gidilirken Mazgirt’in sokulduğu içler acısı durumu bilmeyen yoktu. 2019 yılında seçimlere solun dayanışması yerine, farklı adayların rekabetçi bir tutumla seçime girmelerini fırsata çeviren devletin kontrolündeki siyasi güçler, “durumdan vazife çıkararak” oy kullanma hakkı olan, ilçedeki resmi ve sivil güçler eliyle yönetimi AKP’li Murat Becerikli’ye kazandırdılar. Bu da Mazgirtlilerin yıllarca üzüldükleri bir konu olmaya devam etti. Uzaktakiler, sanki Mazgirt halkı bilerek ve isteyerek AKP’li olmuş gibi yorumlandı.  

31 Mart yerel seçim sonuçları ve gelinen durum  

31 Mart yerel seçimleri yapıldı, belediye, AKP’den CHP’ye geçti ama Mazgirt’in sorunları yerli yerinde duruyor. AKP’li Murat Becerikli, 2019’dan bu yana geçen beş yılda belediyenin borcunu 10 kat artırmanın dışında, çözümüne ilişkin ciddi bir çalışmada bulunmadı. Alternatifini üretmeden ilçenin ayakta kalan binalarını, sosyal alanlarını Afet yasası kapsamında yıktırdı. İlçenin içi mezbelelik halde iken, yapılması gereken hizmetleri erteleyerek yerel seçimlerde kendisinin tekrar seçilmesi şartına bağladı. Belediye meclisine seçilen üyeleri basit çıkarlarla etki altına alınarak, istenen kararlar aldırıldı ve borçlanarak sağlanan kaynakları çarçur edildi. Hatırlayalım, Murat Becerikli o dönem ne demişti? “Bana tekrar oy verirseniz, yıkılanları ancak ben yaparım” imasında bulunmuştu. Kendi döneminin bir çabasıymış gibi hareket ederek TOKİ konutlarını pazarladı. Üye yapılanların çoğu, ağır koşullar nedeniyle ödemelerini yapamadıkları için haklarını kaybettiler. Sonuçta Mazgirt bir beş yılını daha heba etti.

Seçim sonuçları ve ödemeyecek borç yükü

31 Mart seçimlerinde 3 aday yarıştı. CHP adayı Ümit Tayhava oyların %52,15’ni alarak 401 oyla başkan seçildi. EMEP, DEM ve SMF ittifakının adayı Rıza Cangöz %36,41 oranıyla 280 oy, AKP adayı Murat Becerikli ise %8,45 oranıyla 65 oy alabildi.

Seçim sonuçları böyle, ancak “Mazgirt nasıl kurtarılabilir?” sorusuna ne seçim öncesi ne seçim sürecinde ne de sonrasında elle tutulur bir cevap üretilebilmiş değil. Mazgirt, uzun yıllardan beri biriken sorunlarıyla yaşamaya devam ediyor. Yıktırılıp virane hale getirilen ilçe, bir önceki seçimde AKP’li Başkan Murat Becerikli ’den devralınan 45 milyon 534 bin TL borcun altında inliyor. İlçenin seçmen sayısı 1.300’e inmiş, böylece her seçmene tam 35,026 TL borç yükü düşmüş vaziyette.

Peki belediyenin bu hali, öncesine göre daha mı iyiydi? Mazgirt belediyesi hemen her dönem borçluydu. Ancak, her şeye rağmen bu kadar harap halde değildi. Tekin Türkel’li on yılda (2009-2019) kıt imkanlarla ilçeyi yaşanır hale getirme çabalarını- devletin ve ilçe bağlantılı AKP iktidarının çeşitli engellemelerine rağmen- memnun olunmasa daha iyi olduğu, ilçedeki herkes tarafından biliniyordu. En azından, bugünkü gibi ödenemeyecek kadar borç yükü yoktu.

Ümit Tayhava yeni dönemde, bu haldeki belediyede ne yapabilir?

Başkan seçildikten sonra, 1 Temmuz’da ilçede yaşayan emekli öğretmen Yaşar Gündoğan, İskenderun Tunceliler dernek yöneticisi Alişan Toprak ve bazı meclis üyelerinin katılımıyla belediyeye bir kutlama ziyareti yapıldı. Görüşmede yaşatılan tüm olumsuzluklara rağmen, ilçe için nelerin yapılabileceği konuşuldu.26 Temmuz’da yapılacağı bilinen Munzur Kültür ve Doğa Festivali hakkında konuşuldu. Toplantıda görüş belirtilmezken, sonradan Mazgirt’te bu yıl festivalin yapılmayacağını sonradan öğrendik.

Belediye binasında 22 Temmuz’da ayrıca ikinci bir toplantı yapıldı. Toplantıya, Ümit Tayhava yanında; İl Genel Meclis üyeleri, Yeni mahalle muhtarı, CHP ilçe başkanı, belediye meclis üyeleri, CHP eski Ankara il başkanı, bazı dernek üyeleri ve gönüllü Mazgirtliler katıldı. Bir ön değerlendirme mahiyetindeki bu toplantıda alınan en önemli karar, kapsamı genişletilerek benzeri bir toplantının daha yapılmasıydı. Ancak, bugüne dek bu kararın arkası getirilmedi.

Başkan Ümit Tayhava’nın belediyenin içine sokulduğu borçlar nedeniyle, basına yaptığı açıklamalardan bazı bölümler: “seçimlerden sonra mazbatamı 4 Haziran’da aldım. Görevime 5 Haziran’da başladım. Görevime başladığımın 14.gününde su pompalarının ve klorlama ünitesinin AKP’li Becerikli döneminden beri ödenmeyerek biriken 1 milyon 475 bin TL’lik elektrik borcunun tahsiliyle karşılaştık. Bunu için TEDAŞ yetkilileri belediyenin ve haliyle benim kapıma dayandılar”

Kasasında alınan malzemelerle ilgili bir bilgilerinin olmadığını, sadece faturalarının olduğunu söyleyen Tayhava; “Şu an belediye bünyesinde 200 bin lira, belediyeye bağlı şirketimizde ise 190 bin lira olmak üzere kasamızda 390 bin lira para var. Belediyenin durumu çok sıkıntılı. Bakkal defteri gibi gider gösterilip faturalar kesilmiş. İş eldiveni, boru, çay demliği, tarzında belediyeye satılan malzemeler toplamda 18 bin lira gibi cüzi bir fiyatı olmasına rağmen, bu alımlara 333 bin lira fatura kesilmiş. Bu aydan sonra ekonomik olarak sorunlar yaşayabiliriz gelen para ucu ucuna personel maaşlarına yetecek gibi gözüküyor” ifadelerini kullandı.

Sonuç olarak; 31 Mart yerel seçimlerinde AKP’nin elindeki belediye CHP’ye geçmesine ve aradan dört aya yakın bir zaman geçmesine rağmen, ilçenin sorunları katlanarak devam ediyor. Yeni başkan öncelikle sokakları yürünemeyen durumdaki Mazgirt’te elindeki parke taşlarıyla bir çalışma yaptırıyor. Öncelikle belediyeye işlerlik kazandırmak için biriken borçlarını ödeme telaşında. İlçede hala olmayan bir cenaze arabasının temini için çalışıyor. İş makinası vb. araç-gereç peşinde olduğunu öğreniyoruz. İlçe, CHP- SHP döneminde CHP Ankara il başkanlığı görevlerinde bulunmuş, hemşerimiz Haydar Doğan’ın bazı belediyelerle kurduğu diyaloğun ilçeye yansımalarını bekliyor. Asıl önemli ve üzücü olan, 2017 yılından beri Mazgirt için gösterdiğimiz planlı bir çabanın karşılık bulmaması, 31 Mart yerel seçimlerinde yönetim için tepeden ittifak adayı gösterilenlerin ilçeye gerekli ilgiyi göstermemeleridir. Haliyle sormadan edemiyoruz; sistem partileri gibi, sol-sosyalist adaylar da ilçeye seçimden, seçime uğrayacaklar ise sosyalist olmanın dışında aralarında ne fark vardır kalıyor?

Ek olarak, bir parantez açarak, şunları eklemek lazım: bir önceki dönemde (2019’da) belediyeyi AKP’nin kucağına atan güçler, bu kez belediyeyi yerel yönetime dair kapsamlı bir bakış açısı ve bir programı olmayan CHP’li aday Ümit Tayhava’yı destekleyerek onun kucağına bıraktılar. Şimdi personele bile zar zor yeten bir gelirle ve cüssesine göre devasa borçlu ilçenin sorunlarının altından nasıl kalkılacağı doğrusu merak konusu.

Editörün Notu: Munzur Press’te yayımlanan köşe yazılarında dile getirilen görüş, değerlendirme ve ifadeler yazara aittir; Munzur Press’in editoryal görüşünü yansıtmaz.
Mazgirt’te yerel seçimler sorunlara çözüm getiremedi
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter