Berlin’de Zazaca dilini ve kültürünü görünür kılmayı amaçlayan “Zaza Dilinde Kültür Akşamları” projesinin ilk etkinliği büyük bir ilgiyle gerçekleştirildi. 14 Şubat 2026 tarihinde Berlin’deki NaunynRitze Sosyal ve Kültür Evi’nin Hof-Theater salonunda düzenlenen pilot etkinlik, salonun tamamen dolmasıyla dikkat çekti. Yoğun katılım nedeniyle çok sayıda izleyici programı ayakta takip etmek zorunda kaldı.
“Sewa Zonê Ma” vurgusuyla gerçekleştirilen etkinlik, Zazaca dilinin sanatsal üretim yoluyla yaşatılabileceğini gösteren önemli bir kültürel girişim olarak değerlendirildi. Tamamen bağımsız ve kendi imkânlarıyla hayata geçirilen program, Berlin’de yaşayan farklı kültürel toplulukları bir araya getiren güçlü bir kültür buluşmasına dönüştü.
Nesli Tehlike Altındaki Bir Dil İçin Sanatsal Alan
“Zaza Dilinde Kültür Akşamları” projesi; kabare, tiyatro, şiir dinletileri ve müzik performanslarını bir araya getiren bir kültür etkinliği serisi olarak planlandı. Projenin temel amacı, tehlike altında olan Zazaca dilini sadece akademik veya gündelik kullanım içinde değil, aynı zamanda sanatsal ve kamusal alanlarda da canlı bir biçimde yaşatmak.
Organizatörler, bu etkinliklerin yalnızca Zazaca konuşanlara değil, farklı kültürlerden insanlara da açık olduğunu belirtiyor. Böylece kültürlerarası diyalogun güçlendirilmesi ve Berlin’in çok kültürlü yapısına katkı sağlanması hedefleniyor.
Dil kaybının yalnızca bir iletişim aracının ortadan kalkması anlamına gelmediği; aynı zamanda kültürel hafızanın, sözlü anlatıların ve tarihsel deneyimlerin de kaybı anlamına geldiği vurgulanıyor. Bu nedenle sanatın dili yaşatan bir araç olarak kullanılması projenin merkezinde yer alıyor.
Program Üç Bölümden Oluştu
“Sewa Zonê Ma” etkinliği üç farklı sanatsal formatta sahnelendi.
İlk bölümde kılamlar ve şiirler yer aldı. Dersim’in tanınmış kılamları “To Şiya”, “Rındéka Dersimi” ve “Méymana Xızıri” sanatçı Aysel Boldaz tarafından seslendirildi. Boldaz’ın güçlü sesi ve temiz Zazacası seyirciden büyük alkış aldı.
Şair Pirkelam ise kendi kaleminden çıkan “Tıke Şiya”, “Kéutora Mı Viri”, “Gulane Biye” ve “Lé Dilé Mı” adlı şiirlerini kendi sesinden okuyarak geceye edebi bir renk kattı.
İkinci bölümde sahnelenen skeçler ise seyircinin yoğun ilgisini çekti. Zazaca “Hés u Hésé Qeme” ve Türkçe “Apo Yușé” adlı skeçler Pirkelam tarafından sahnelendi.
“Dallas’e Desimi” Kabare Büyük Alkış Aldı
Gecenin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise “Dallas’e Désimi” adlı Zazaca kabare oldu. Aysel Boldaz ve Pirkelam’ın sahnelediği eser, 1970’li ve 1980’li yıllarda Türkiye’de büyük ilgi gören Dallas dizisinin Dersim kültürüyle mizahi bir şekilde yeniden yorumlanması üzerine kurulu.
Kabarede Ele ve Hesen karakterleri Dallas dizisini izlerken hikâye beklenmedik şekilde Dersim’e taşınıyor. Pamela, Bobby ve J.R. gibi karakterler mizahi bir anlatımla Dersim coğrafyasına uyarlanıyor. Dizinin karakterleri bu kez Sülbüs Dağı’nı aşarak Dersim’e gelen misafirler olarak anlatılıyor.
Bu ironik anlatı, seyirciler tarafından uzun süre alkışlandı.
Yeni Etkinlikler Planlanıyor
Proje ekibi, ilk etkinliğin gördüğü yoğun ilgiden sonra programın devamını getirmeyi planlıyor. “Yușéné Ma, Péro Şi ve Déwa Ma” adlı yeni kabare çalışmaları ve farklı sanatçıların katılacağı etkinlikler üzerinde hazırlıklar sürüyor.
Organizatörler ayrıca Berlin Kültür Senatosu’na sunulmak üzere bir proje taslağı hazırlayarak bu kültür akşamlarını daha profesyonel ve sürdürülebilir bir etkinlik serisine dönüştürmeyi hedefliyor.
Munzur Press’e Destek
Etkinliğin organizatörü Pirkelam Aba, program sonunda yaptığı açıklamada etkinlikte bağış olarak toplanan tüm gelirlerin Munzur Press gazetesine aktarılacağını duyurdu.
Pirkelam ayrıca sahnede yer alan sanatçılar ve müzisyenlere teşekkür ederek şu isimleri özellikle andı:
- Aysel Boldaz (vokal ve kabare performansı)
- Halil İbrahim Kalay (saz)
- Mustafa Aydın (saz)
- Kerim Karataş (ritim)
Pirkelam, etkinliği yakın zamanda hayatını kaybeden annesine ithaf ettiğini de belirtti.
Berlin’de gerçekleştirilen bu ilk etkinlik, Zazaca’nın yalnızca bir dil değil aynı zamanda yaşayan bir kültür alanı olduğunu bir kez daha hatırlattı. Projenin devam etmesi halinde, Berlin’deki çok kültürlü sanat ortamında Zazaca’nın daha görünür hale gelmesi bekleniyor.
