Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) mart ayı enflasyonunu yüzde 3,16 olarak açıkladı. Kuruma göre yıllık enflasyon ise yüzde 68,50 oldu. Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise Tüketici Fiyat Endeksi’nin (E-TÜFE) mart ayında yüzde 5,68 arttığını kaydetti. Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 50,10 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 104,07 ile eğitim oldu.
Hal böyle iken Vanlı olan ev emekçisi kadınlar her şeyden kısmak zorunda kalıyor. Çocuklarının okul masraflarını karşılayabilmek için giyimden mutfaktan ve kişisel ihtiyaçlarından kısan ev emekçisi kadınlara bir de bayram alışverişi yük oldu. Evin geçimi eşlerinde olan ancak en az harcamayla tüm ihtiyaçları gidermek zorunda kalan kadınlar bir yandan da ekonomik krizin stresini yaşıyor.
Her yıl bayram gününü iple çeken yurttaşlar bu bayram ‘Bayram alışveriş yapabilecek miyiz? Çocuklara kıyafet alabilecek miyiz?’ in derdinde. Bu bayramda çocuklarını dahi mutlu edemeyeceklerini ifade eden kadınlar bu düzene son verilmesini istedi.
‘Her şeyden kısmak zorunda kalıyoruz’
3 çocuk annesi olan ev emekçisi Derya Demir, daha önce kiracı olduğunu ev almak için çok uğraş verdiklerini ancak eşinin kredi borçlarından dolayı evlerini satılığa çıkartmak zorunda kaldıklarını belirtti. Artık geçinmenin çok zor olduğunu dile getiren Demir, “Eşim 6 aydır işsiz. Eski ramazanlardan eser kalmadı şimdi. Eskiden her komşuma bir tabak yemek götürürdüm ancak şimdi sadece kendi soframa yemek koyabiliyorum. Her şeyden kısmak zorunda kalıyorum. Çocuklarım okula gidiyor. Giyimlerinden, mutfaktan, bakım malzemelerimden kısıyorum. Etin kilosu şu an 520 tl kendimizi alamıyoruz ancak her şeyden kısıp misafire almak zorunda kalıyoruz. Her sene 2 koyun keserdik bayramlara ancak artık oda imkânsız. Bu bayram kavurma bile yiyemeyeceğiz” diye konuştu.
‘Evde artık paranın hesabı soruluyor’
Önceki yıllar eşinden her ne kadar para isteseydi eşinin kendisine ‘Ne yaptın’ muhabbetine asla girmediğini ifade eden Demir, “Özellikle bu sene ne kadar para verse bu paranın nereye gittiğine dair soru soruyor maalesef. Önceden 1 isterdim o 5 verirdi. Şimdi öyle değil veriyor. Artık bu durumun düzelmesi lazım. Bir şekilde geçinebiliyoruz. Ama insanlar geçinemiyor. 5 veya daha fazla haneli aileler hiç geçinemiyor” diyerek üzüntüsünü belirtiyor.
‘Eskiden torba torba şimdi poşetlerle alışveriş yapabiliyoruz’
Bayram alışverişini hala yapamadığını söyleyen Demir, “Alabilecek durumum olsaydı gider çeşit çeşit alırdım. Tabi şimdi çeşit alamayacağımız için sadece çocuklar için şeker alacağız. Eskiden torba torba alırdım. Durumu iyi olmayan ailelere bile alırdım ama şimdi öyle bir durum kalmadı. Şimdi sadece kendime ve sadece kilo işi alabilirim. Nerde eski bayramlar? Eskiden sabah erkenden kalkar babamlar akrabalara (Serdêşt)kahvaltı verirdi. Ama artık oda kalmadı, veremeyecek. İnsanlar bu zorlu koşullarda misafir dahi çağıramıyor” sözleriyle tepkisini dile getiriyor.
‘Eski günlere geri dönmek istiyoruz’
Ramazan ayının bitmesine sayılı günler kaldığını söyleyen Şirin Aslan’da Ramazan ayının kendileri için zor geçtiğini belirtti. Aslan Ramazan boyunca yaşadıkları sorunları şu sözlerle anlatıyor; “Çoğu şeyi alamadık bazen canımız farklı yiyecekler istedi ama alamadık. Alışverişe çıktığımız zaman ne alsaydık tekrar yerine koymak zorunda kalıyorduk. Çok zor bir yaşam sürdürüyoruz. Alacakla, gidecekle, yiyecekle içecekle…7 kişilik bir aileyiz. Elektrik, su kömür odun masrafları çok fazla. Yıllardır bir ev kurma hayalindeyiz. Bayram geldi kapımızı çaldı. Şeker, kolonya erzak çocuklara giyim lazım. Eski bayram alışverişlerinde Bin TL ye her türlü ihtiyacını karşılayabiliyordun ama şimdi Bin TL ye 2-3 poşet eşya alabiliyoruz. Çok fazla eksik var çok masraf yapmamız gerek ama maalesef alamıyoruz. Eski günlere geri dönmek istiyoruz. Rahat bir yaşama ermek istiyoruz.
‘Çocukları da bayramlarda mutlu edemiyoruz’
5 nüfuslu aileye sahip olduklarını söyleyen Canan Durmaz’da bayram heveslerinin kalmadığını ifade etti. Durmaz, “Eskiden iple çekerdik bayram günlerini ancak şimdi çocuklara bayram şekeri yetecek mi? Misafir ağırlayabilecek miyim? Korkusu içerisindeyim. Çocuklara her bayram için aldığım üst baş giyimi şimdi alamıyorum. Çocukların yüzlerini bile artık bayramlarda güldüremiyoruz onları da mutlu edemiyoruz. Bu düzene son vermek lazım. İnsanların yaşam koşullarına göre fiyatlandırmaların yapılması gerek” dedi.
