Penal Reform International (PRI) ve partner kurumu Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST), Türkiye ceza infaz sisteminde insan haklarını iyileştirmek için Avrupa Birliği (AB) tarafından finanse edilen yeni bir projeye başlıyor.
Berna KARATAŞ – CISST 4 yıl sürecek projeyi “Sivil toplum ve paydaşlarımızla iş birliği ve örgütlenme, ceza infaz kurumlarının insan hakları kapasitesinin artırılması ve ülke genelinde hapishanelerde bulunan mahpuslara ve ailelerine hak ihlallerine ilişkin hukuki yardım ve diğer desteklerin sağlanması yer alacak” şeklinde duyurdu.
Projenin insan hakları temelli ceza adaleti reformunun desteklenmesinde sivil toplumun daha geniş ve sürdürülebilir katılımı öngörülüyor. Aynı zamanda projenin hapishanelerdeki mahpuslara yönelik olumsuz toplumsal önyargılara karşı çıkarak mahpusların insan haklarına yönelik toplumsan desteği artırılması ön planda.
12 SİVİL TOPLUM ÖRGÜTÜYLE ÇALIŞMA YÜRÜTÜLECEK
CISST Kaynak Geliştirme ve Uluslararası İlişkiler Koordinatörü Serhat Kaçan projenin amacını ve kapsamını Munzur Press’e aktardı.
Türkiye ceza infaz sisteminde hesap verilebilirliğin artırılması ve insan haklarının korunmasının iyileştirilmesi üzerine bir proje geliştirdiklerini ifade eden Kaçan, Projenin ana yürütücüsünün İngiltere merkezli PRI iken Türkiye sorumlusunun da CİSST olduğunu belirtti. Kaçan, projenin temel amacının, “cezaevindeki koşulların iyileştirilmesi için faaliyetler geliştirmek” olduğunu öne sürerek, projenin içerisinde çok fazla aktivite ve faaliyet olduğunu da sözlerine ekledi.
Kaçan, CİSST olarak odaklarının özel ihtiyaçlı mahpuslar olduğunu belirterek, bunun yanı sıra kadın, engelli, LGBTİ+, çocuk, ağırlaştırılmış müebbet, işçi, öğrenci ve yabancı kimlikli mahpuslarla da çalışacaklarını söyledi. Proje kapsamında seçecekleri 12 sivil toplum örgütleri ile beraber çalışmalar yürüteceklerini aktaran Kaçan, “Proje kapsamında başlangıç ve sonuç çalışmalarına yer verilecek. Nedir bunun içeriğş? Mesela hapishaneler anlamında Türkiye’nin genel değerlendirilmesi olacak. Nüfus, mevcut olan sorunlar, ihlaller temel başlıklar nedir diye bir rapor üretilmesi ve bunun yine projenin sonunda üretilmesi takip için. Diğer sivil toplum örgütleri ile çalışmalar olacak. Zaten kurumsal anlamda da bizim misyonlarımızdan biri, sivil toplum örgütlerinin kapasitesini geliştirmek. Hapishane alanlarında da onların çalışmalarını desteklemek istiyoruz bundan dolayı da sivil toplum örgütleriyle kuracağımız bir network olacak” dedi.
MAHPUSLAR ÜZERİNDEN KONTROL LİSTELERİ HAZIRLANACAK
Proje kapsamında, sivil toplum örgütlerinin hapishane alanlarında çalışmaları için bir proje çağrısı yapılacağını ve alt hibe sağlanacağını söyleyen Kaçan, “Bu çağrı sonucunda 7 tane sivil toplum örgütü seçilecek ve hapishane alanlarında çalışmaları için destekler verilecek” diye belirtti.
Kaçan, CİSST’in Destek merkezlerinde hukuki destek vereceklerini de ifade ederek şunları söyledi: “Bunun içerisinde mektuplaşma faaliyetleri var. Danışma hattımızın işletilmesi kısmı var. Ve avukat ziyaretleri bu kapsamda bulunuyor. Mahpusların izlemesinin daha iyi yapılabilmesi için özel ihtiyaçlı mahpusların üzerinde farklı kurumların kullanabilmesi için kontrol listeleri yapılacak.
Yani hapishanelere gidildiğinde nelere dikkat edilebilir, neler sorulabilir, mahpusların haklara erişebildiğini ya da erişemediğini anlamak için nelere bakmak gerekir? Gibi kontrol listeleri oluşturulacak. Bu kontrol listelerini duyurmak için farklı şehirlerde etkinlikler olacak. Biz bunu Türkiye’nin farklı bölgelerinde çalışan sivil toplum örgütlerine ve izleme kurullarına da yaygınlaştırmak istiyoruz.”
VEKİLLER ÜZERİNDEN SORU ÖNERGELERİ VERİLECEK
Yine proje kapsamında Barolar Birliği ile çalışmaları olacağını belirten Kaçan, “Barolar Birliği ile ilgili olan çalışmalarımızda, infaz hukuku alanında ve özel ihtiyaçlı mahpuslar alanında Türkiye’de 7 bölgedeki barolara bu alanda bir eğitim düzenleyeceğiz. 7 bölgede farklı farklı olarak bu anlamda neler yapılabilir, biz neler yapıyoruz onlar neler yapabilir? gibi. Tüm baroların bu anlamda ciddi bir avukat kaynağı var. Onları bu anlamda motive etmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Kaçan, savunuculuk faaliyetleri olacağını ve bu kapsam da milletvekilleri üzerinden mahpuslar ve hapishanelerle alakalı verdirecekleri soru önergelerinin yer alacağını belirtti. Şikayet aldıkları mahpusların şikayetlerinin duyurulabilmesi için savunuculuk faaliyetlerinin önemli rol oynadığının altını çizen Kaçan, “Örneğin bir mahpus vardır ve biz bu mahpustan şikayet almışızdır. Bu şikayetin duyurulması ve çözüme kavuşturulması için milletvekillerine soru önergeleri vereceğiz. Bu kapsamda yıllık olarak yaptığımız parlamento ziyaretlerimiz de olacak. Orada milletvekilleri ve komisyonlarla yüz yüze görüşmeler yapmak istiyoruz. Bu komisyonlara danışmanlık vereceğiz, mahpus hakları alanında hapishanelerin durumu anlamında bilgi vermiş olacağız” şeklinde konuştu.
İNFAZ KORUMA MEMURLARINA ÖZEL EĞİTİM
“Özel ihtiyaçlı mahpuslara yönelik stratejik davalarımız olacak” diyen Kaçan, “Onların yaşadıkları sorunların emsal karar sonucuna ulaşabilmesi amacıyla yapılan davalar bunlar. Çünkü emsal karar çıktıktan sonra birçok mahpus bu karardan yararlanabilir duruma geliyor” ifadelerine yer verdi. Hapishane izleme araçlarını geliştirmek istediklerinin altını çizen Kaçan, “Bizim İngiltere’deki proje liderimiz olan PRI’nın elinde belli başlı hapishane izleme kılavuzları var. Bunları biz bu proje ile beraber Türkiye’ye uyarlamak istiyoruz. Türkiye’de hapishane izleminin daha kolay, etkin ve uluslararası standartlarda yürütülebilmesi için böyle bir içerik olacak” dedi.
Kaçan, proje kapsamında ayrıca İnfaz Koruma Memurları (İKM) ile bir eğitim programı olacağını belirterek, “İnfaz Koruma Memurlarına aslında uluslararası standartlarda mahpuslar ve insan hakları alanında bir dizi eğitim vermek istiyoruz. Adalet Bakanlığı’nın izni ile yapabileceğimiz bir çalışma olacak bu. Bunun yanında Adalet Bakanlığı personeline 2 eğitim düzenleyeceğiz. Yine buradaki odağımız uluslararası standartlarda mahpusların insan hakları olacak. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun bir değişim programı dahilinde Avrupa’da bir program yaptık bu projenin kapsamında” ifadelerini kullandı.
PROJE NİSAN AYINDA HAYATA GEÇİRİLECEK
Savunuculuğun görünürlük kısmında bir ulusal kampanya da yürüteceklerini sözlerine ekleyen Kaçan, projenin 4. yılında yürütecekleri kampanyanın kapsamını şu şekilde aktardı: “Mahpusların durumuna dikkat çeken mesajlar verilecek. Ve bu kampanyanın yaygınlaştırılması için tabii ki de diğer sivil toplum örgütleriyle çalışılacak daha fazla alana tekabül etmesi ve yaygınlaştırılması için. Savunuculuk ziyaretlerimiz olacak Cenevre ve Viyana’ya. Bu alandaki farkındalığı artırmak ve Türkiye’deki mahpusların durumunu aktarmak için yapacağız bunu.”
4 yıl sürecek proje Nisan ayı itibariyle hayata geçirilecek.
