“KAYNAĞINDAN UZAKLAŞAN SU KİRLENİR”
Remzi Aydın’ın bu sözü kulaklarda hep çınladı.
Bir toplumu var eden, yol gösteren o toplumun Aydın, yazar ve sanatçılarıdır.
Dersimli Yazarlar kaynağına dönerek üç günlük önemli bir çalışmaya imza attılar.
Ahdı vefa olarak kaybettikleri yazar dostlarının mezar yerlerini ziyaret ederek güne başladılar.
1.Gün Etkinlikleri
Ahdı Vefa Buluşmaları…
23 Mayıs 2025 tarihinde sabah saatlerinde Dersimli Yazarlar Birliği üyeleri Dersim Cemevinde buluşup Hatay Depreminde yaşamını yitiren Yazar-Akademisyen Dr. Mehmet Yıldırım’ın köyde ki mezarını ziyaret ederek başladılar.
Dr. Mehmet Yıldırım’ın mezar başında ki anması sırasında Yıldırım Ailesi ile Yazarlar arasında duygu ve hüzün dolu anlar yaşandı. Mehmet Yıldırım’ın annesinin;
“Mehmedim ciğerim, bugün arkadaşların sana geldi ya… Ben seni yeniden doğurdum.” sözleri Dersimli Yazarlar Birliğinin ahdı vefa ziyaretlerinin önemini ortaya koydu ve manevi bağların güçlenmesine vesile oldu.
İkinci anma ağır bir hastalık ile karşı karşıya kalan, dirhem dirhem eriyen, otenezi talebi ile Hollanda da yaşamına son verdiren Yazar Mehmet Yıldız’ın mezarı başında yapıldı. Hüznün, yürek parçalar halde olduğu bu anmada Yazar Mehmet Yıldız’ın Dersim Fikriyatına katkısına vurgu yapıldı.
Üçüncü ahdı vefa mezar ziyareti aynı gün içinde Ovacık’ta Şair ve Yazar Mehmet Çetin’in mezarı başında, dördüncü anma ise Merkez-Demirkapı köyünde Şair-Yazar Emirali Yağan mezarı başında yapıldı. Bu anmalarda modern dönem Dersim Şairlerinin mezarlarında şiirler okundu. Gündüz vakti ziyaretlerinin tamamlanması birlikte Yazar Nurettin Aslan’ın Hozat’ta bulunan köyünde akşam saatlerinde bir köy muhabbeti gerçekleştirildi.
“Pakire köyü, Dersim’in balkonudur” diyen Nurettin Aslan, Dersimli Yazarlar Birliği üyelerini doyumsuz güzellikte ki Dersim Coğrafyasını izlemek için Derslm’in Balkonu; Pakire’de kendi ev sahipliğinde buluşturdu.
Bu ilk gün akşam buluşmasına Hozat Belediye Başkanı Sayın Aydın Kaya’da katıldı. Dersimli Yazarlar Birliği üyeleri güneşi Gömemiş köyünden karşılayıp, Pakire köyünde uğurladılar.
2. Gün Etkinlikleri…
24 Mayıs 2025 tarihinde Dersimli Yazarlar Birliği üyeleri, Remzi Aydın Ailesi, Pülümür Belediye Başkanı Sayın Müslüm Tosun Pülümür’ün Dağbek köyünde Onursal Genel Başkanları Remzi Aydın’ın mezarı başında buluştular.
Remzi Aydın’ın mezarı başında yapılan konuşmalardan sonra akşam anması içim tekrar bir araya gelmek üzere ayrılan katılımcılar, Nazimiye Belediyesi Başkanı Sayın Ali Emrah Tekin ev sahipliğinde Birlik Üyesi Yazarlar Prof. Dr. Şükrü Aslan, Cemal Taş, Turan Fırat, Daimi Cengiz ve Hıdır Dulkadir’in katkısıyla yayınlanan “Nazımiye Kitabı” etkinliğinde okuyucularla buluştular.
Güne Dağbek köyünden Güneş’i selamlayarak başlayan Dersimli Yazarlar Birliği üyeleri, öğlen Nazımiye buluşmasından sonra akşam saatlerinde Pülümür’de Remzi Aydın Sokağı Tabelası açılışına katıldılar. Bu açılışta Yazar Nurettin Aslan, Ali Rıza Aydın Pülümür Belediye Başkanı Sayın Müslüm Tosun’a ve Belediye Meclisine teşekkür konuşması yaptılar. Remzi Aydın Sokağı ve Tabelasının açılışı sonrası akşam saat 18:00’de Pülümür Belediyesi Ev Sahipliğinde Cemal Süreya Kültür ve Bellek Evinde bu sene itibariyle 3.’sü düzenlenen Remzi Aydın Anmasının akşam programı ile devam edildi.
Yazar-Eğitimci Hülya Güntaş’ın sunumuyla başlayan anmada Remzi Aydın için saygı duruşunun ardından konuşmalara geçildi.
Yazar-Eğitimci Hülya Güntaş, Remzi Aydın ile ilk karşılaşmasına ve anılarına dair konuşmasında Dersimli Yazarlar Birliğinin neden nasıl ortaya çıktığını ve Remzi Aydın’la olan bağı anlattı.
Remzi Aydın’ın yaşamına ve düşüncelerine ilişkin sinevizyon ardından söz alan oğlu Ali Rıza Aydın konuşmasında duygu dolu anlar yaşandı.
Yazar-Akademisyen Dr. Hüseyin Çağlayan anma konuşmasında, Remzi Aydın’ın edebi eserleri üzerine Dünya Edebiyatından örneklerle bir konuşma yaptı. Çağlayan konuşmasında sıklıkla Remzi Aydın’ın romanlarından pasajlar okuyarak, Remzi Aydın’ın edebi ve felsefi dilinin özgün yanlarını katılımcılarla paylaştı.
Almanya Sol Parti’de milletvekilliği yapmış olan Hüseyin Kenan Aydın konuşması sırasında göz yaşlarına hakim olamadı. Duygu yüklü konuşmasında Remzi Aydın’ın biyografisine dair konuştu. Hüseyin Kenan Aydın konuşmasında Remzi Aydın’ın felsefi kişiliğine vurgu yaparak, Remzi Aydın’ın Alevi Felsefesine katkısı üzerine düşüncelerini ifade etti.
Yazar Nurettin Aslan, sağlığı sırasında çok yakın dostu olan Remzi Aydın’ın duygu ve düşünce dünyasına ilişkin konuşmasında, Dersimli Yazarlar Birliği düşüncesinin fikri temellerinin Remzi Aydın tarafından atıldığını ve Remzi Aydın’ın Dersim Sevdasını anlattı.
Pülümür Belediye Başkanı Müslüm Tosun konuşmasında, Remzi Aydın’la ilk karşılaşmasını, Remzi Aydın’ın romanlarında ki karakterleri, kurgusu, dili ve üslubu üzerine bilgiler verdi.
Sosyolog-Yazar Prof. Dr. Şükrü Aslan konuşmasında, Remzi Aydın’ın fikriyatını ve kişiliğinin temellerine ilişkin Dersim 1938’le merkezli bir konuşma yaparak, Dersim’in üretken ve verimli bir yazarlar yurdu olduğunu ifade etti.
Hukukçu-Yazar Cihan Söylemez konuşmasında, Remzi Aydın’ın Antik Çağ Bilgeliği ve ışığında yürüyen bir yazar olarak Yeni-Plantoncu felsefenin izleğinde olduğunu, Remzi Aydın’ın düşün ve felsefi dünyasının merkezinde Alevilik olduğu, Remzi Aydın’ın Alevi Ulusal Düşünce Kültürünün özgün harcını attığını ifade ederek, Remzi Aydın’ın zengin ve çok katmanlı felsefe düşün hayatına vurgu yaptı.
Yazar Mehmet Gülmez, Zazaca/Kırmancki yaptığı konuşmasında Remzi Aydın’ın Alevi Siyasal Hayatında ki düşüncelerine, Remzi Aydın’ın Aleviler’in Birliği ve beraberliği için katkılarına vurgu yaptı.
Anma Gecesi, Müzisyenler Zeynep Kılıç ve Musa Baki sahne alarak Zazaca/Kırmancki eserler okudular.
Anma Yazar Hülya Güntaş’ın kapanış ve teşekkür konuşması ile sona erdi.
3. Gün Etkinliği
Dersimli Yazarlar Birliği Remzi Aydın Anması üçüncü ve son gün buluşması 25 Mayıs 2025 tarihinde Pülümür Belediyesi Cemal Süreya Kültür ve Bellek Evinde sabah saatlerinde kurulan kitap standları ile başladı. Anmaya katılan yazarlar kitaplarını, okuyucuları için imzaladı. Öğleden sonra başlayan ilk oturumda
Dersimli Yazarlar Birliği üyesi Kadın yazarların paneli ile başladı.
Hülya Güntaş, Şükran Lilek Yılmaz, Gülser Han ve Şengül Tamaç’ın yer aldığı ilk panelde, Yazar Hülya Güntaş, Yazarlığa nasıl başladığını ve yazdığı kitaplar üzerine bilgiler verdi. Güntaş konuşmasında, kadın ve yazma eylemi arasında ki ilişki üzerinde durdu. Yazar Şükran Lilek Yılmaz yazarlığa nasıl başladığını, neden ve nasıl yayınevi kurduğunu, yayınladığı kitaplar üzerine bilgiler verdi. Yazar Gülser Han konuşmasında Dersim 1938 sürgünü olan ailesinin Konya Akşehir ve Ilgın’da ki hatıratlarına, sürgünde ki aile hikayesinin yazarlıkta ki etkisi üzerine konuşmasında değindi. Yazar Şengül Tamaç konuşmasını Zazaca/Kırmancki yaptı. Yazdığı şiir kitabından şiirler okudu, anadille edebiyat üzerine yazın hayatını anlattı.
İkinci panelde Yazar Cemal Taş ve Prof. Dr. Bülent Bilmez yer aldı. Dersim 1938 Sözlü Tarih Kayıtlarından bir sinevizyon paylaşıldı. Katliam ve sürgün tanıklarına yer verilen sinevizyondan sonra Prof. Dr. Bülent Bilmez konuştu. Prof. Dr. Bülent Bilmez konuşmasında Akademi hayatında Dersim 1938 Katliam ve Sirgünleri ile ne zaman, nasıl ve niçin çalıştığını anlattı. Bilmez Hoca konuşmasında, toplu mezar yerlerinin tespiti, tespit edilen yerlerin harita üzerinde konumu gösteren dijital harita çalışması projesine ilişkin bilgiler verdi. Bilmez Hoca konuşmasında projenin, hukuk ve diğer disiplinlerle bağına ve sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bilmez Hoca’nın konuşmasının ardından soykırım alanında otuz yıldır çalışan Yazar Cemal Taş, görseller eşliğinde didaktik bir sunum yaptı. Taş’ın sunumu içersinde olan bazı bilgi ve belgeler üzerine tarih-hukuk-hakikat bağlamında dinleyicilerle karşılıklı diyaloglarla panel son buldu.
Üçüncü panelde Yazar Hıdır Dulkadir ve Yazar Turan Fırat köy monografisi alanındaki çalışmaları üzerine bilgiler verdiler. Yazar Fırat konuşmasında, köy monografi çalışmasının önemine, monografik çalışmada elde ettiği verileri dinleyicilerle paylaştı. Yazar Hıdır Dulkadir konuşmasında, yazarlık hayatına nasıl başladığını, Almanya’da ki yazarlık faaliyetleri, Dersim’de doğduğu büyüdüğü köyün ve köyünün bulunduğu bölgede ki aşiret hayatı ve tarihi üzerine derlediği ve topladığı, yayınladığı eserler üzerine teferruatlı bilgi verdi.
Dördüncü ve son panelde Yazar Şahin Çiçek, Yazar Cihan Söylemez, Yazar Şengül Tamaç konuştular. Yazar Şahin Çiçek konuşmasında Zazaca/Kırmancki yazılmış eserler hakkında tarihsel ve biyografik bilgiler vererek, anadilde yazılı edebiyatın yaşadığı sorunlara ve çözüm önerilerine ilişkin sunum yaptı. Yazar Cihan Söylemez konuşmasında Dersim Sözlü Edebiyatının Yazar/Felsefeci Mustafa Düzgün tarafından derlenen “Sae Moru/Yılanların Şahı” adlı ve Yazar Cemal Taş’ın kayıt altına aldığı, derlediği “Munzur ve İbrahim Peygamber” konusunu içeren Zazaca/Kırmancki eserlerin edebiyatta ki özgünlüğüne, her iki eserin teolojik-mitolojik-kozmolojik özgün yanlarına vurgu yaptı. Söylemez konuşmasında Dersim Edebiyatında Zazaca, Kürtçe ve Türkçe yazılan modern dönem eserleri ile kayıt altına alınan sözlü edebi eserlerinin Alevi Ulusal Edebiyatının bir parçası olduğunu, dil bazlı etnik tanımsal edebi kategorizasyondan ziyade Alevi Ulusal Edebiyatı başlığını, değerlendirmede tercih ettiğini nedenleri ile açıkladı. Söylemez açıklamasında Anadile ilişkin envanter kayıtlarının büyük oranda kurtarıldığını, bu durumun gelecek için umut vaat ettiğini İbranice üzerinden tarihsel bir sunumla anlattı. Yazar Şengül Tamaç konuşmasında kadın ve anadil arasında ki bağa vurgu yaparak, neden ve nasıl yazarlığa başladığını anlattı.
Panellerin ardından Doç. Dr. Daimi Cengiz tarafından Dersim’ın Kayıp Kılamları adlı bir müzik dinletisi yapıldı. Müzik dinletisinin ardından Yazar Cemal Taş kapanış konuşması yaparak, etkinliğe ev sahipliği yapan, Remzi Aydın’ın ismini Pülümür’de bir caddeye veren Pülümür Belediyesine ve Başkan Sayın Müslüm Tosun’a, katılımcılara ve okuyuculara teşekkürlerini sundu.
Kapanışın ardından yazarlar ve okuyucular vedalaşarak, başka bir etkinlik için sözleştiler.
