“Siyasi Temsiliyet Hakkı İhlal Edildi“
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türkiye’yi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) tutuklu siyasetçi Selahattin Demirtaş hakkındaki kararlarını uygulamaya ve derhal serbest bırakmaya çağırdı. Komite, bu tutuklamaların siyasi temsiliyet hakkını ihlal ettiğini vurguladı.
Komite, 15-17 Eylül 2025 tarihlerinde Strasbourg’da gerçekleştirilen 1537’nci toplantısında, Halkların Demokrasi Partisi (HDP) eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş (No. 2) ve ilgili davaları yeniden gündeme getirdi. AİHM’in kararlarını hatırlatan Komite, Demirtaş ile diğer seçilmiş milletvekillerinin yeterli delil olmaksızın tutuklandığını, bu tutuklamaların siyasi motivasyon taşıdığını ve ifade özgürlüğü ile siyasi temsiliyet haklarını ağır şekilde ihlal ettiğini belirtti.
Bakanlar Komitesi, Türkiye’nin Anayasa Mahkemesi’nin ilgili başvuruları hâlâ incelememiş olmasından derin kaygı duyduğunu ifade ederek, Demirtaş ve diğer başvurucuların AİHM kararlarına uygun biçimde derhal serbest bırakılması için acil adımlar atılması çağrısında bulundu. Komite ayrıca, mahkemelerin alternatif tedbirleri (örneğin ev hapsi veya elektronik izleme) değerlendirmesini önerdi.
Genel tedbirler açısından ise Komite, Türkiye’nin mevcut anayasal ve yasal çerçevesini yetersiz buldu. Bu çerçeve, siyasi çoğulculuğu ve muhalefet temsilcilerinin özgürce görev yapmasını güvence altına almıyor. Son dönemde milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılmasına yönelik artan girişimler ile seçilmiş belediye başkanlarının tutuklanmaları da Komite’nin endişelerini artırdı. Komite, Türkiye’ye şu çağrılarda bulundu:
- Siyasi çoğulculuğu güçlendirecek ve ifade özgürlüğünü koruyacak yasal reformlar yapılması,
- Savcılar ve yargıçlar için AİHM standartlarına uygun eğitim programlarının düzenlenmesi.
Komite, daha geniş bağlamda yetkilileri, “Ulusal Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu” ile “Terörsüz Türkiye Girişimi” gibi mekanizmaları daha etkin kullanmaya teşvik etti. Yetkililer, bu davalardaki bireysel ve genel tedbirlerin uygulanmasında Komite ve Sekretarya ile yakın işbirliği yapmaya davet edildi.
Bakanlar Komitesi, bireysel önlemleri Aralık 2025’teki toplantısında, genel önlemleri ise Mart 2026’da yeniden değerlendirecek.
