Sosyo Politik Saha Araştırmaları Koordinatörü Yüksel Genç, Diyarbakır, Şırnak, Urfa ve Dersim gibi bölge illerinde seçim sonuçlarının ne olacağını değerlendirdi.
Yerel seçimlere sayılı günler kaldı. Partiler çalışmalarına devam ediyor. Sosyo Politik Saha Araştırmaları Koordinatörü Yüksel Genç, aralarında Diyarbakır, Mardin, Van, Şırnak, Dersim ve Şanlıurfa gibi bölge illerinde seçimleri Munzur Press’e değerlendirdi. Bölge’de seçimlerin AKP ve DEM Parti geçeceğini söyleyen Genç, DEM Parti’nin kayyım atanan belediyeleri hemen alabileceğini hatta 4-5 yerde sürpriz yapabileceğini belirtti. HÜDA-PAR’ın bölgede kitleselleştiğini gösteren bir ölçüm yapamadıklarını dile getiren Genç, ancak HÜDA-PAR ve AKP’nin belediye meclisinde etkili olmaya çalışacaklarını söyledi. Urfa’da AKP’den Yeniden Refah’a oyların kaymasından dolayı DEM Parti’nin seçim kazanma şansının arttığını vurgulayan Genç, Dersim’i konuşmanın ise biraz zor olduğunu ifade etti.
“Kayyım atamalarından dolayı seçimlere gitmeme eğilimi yok”
Sahada kayyım atamalarından kaynaklı sandığa gitmeme eğilimin olmadığını söyleyen Genç, bununla beraber bölge genelinde de özellikle kayyım atanan HDP’li belediyelerin olduğu kentlerde yüzde 2 bandında kayyım atamalarından dolayı bir kararsız ya da oy vermeyeceğini söyleyen bir seçmen kitlesinin olduğunu ifade etti. Diyarbakır’da kimi dış ilçelerde oy düşüşlerinin olabileceğini belirten Genç, DEM Parti’nin kimi yerlerde oyunun düşeceği kimi yerlerde ise koruyacağı kimi yerlerde de kısmen yükselteceğini dile getirdi.
“AKP ve HÜDA-PAR’ın belediye meclisine ağırlıklı girme gibi bir meramı var”
Genç, AKP ve HÜDA-PAR’ın seçimlere ayrı ayrı girmesiyle ilgili, “8 yıldır düzenli olarak bölgede oy kaybeden, taban kaybeden ve kaybı durdurmaya çalışan bir AKP’nin, HÜDA-PAR’a tabanını yönlendirmesi bir risk yaratırdı. Öte yandan AKP logosuyla ya da AKP desteğiyle de HÜDA-PAR seçime girmiş olsaydı bölgede belediye kazanma olasılığı zayıftı” dedi.
Bu iki partinin belediye meclisine ağırlıklı girerek, yerel yönetimler içerisinde, yerel yöneticilik süreçlerinde belirleyici olmaya kalkmak ya da ileriki süreçte meclis üzerinden belediye süreçlerine etki etmek gibi bir meramlarının okunduğunu ifade eden Genç, “Bunun izlerine kimi ilçelerde de rastlıyoruz, kimi kentlerde de rastlıyoruz. Hani’de, Çınar’da, Dicle’de, Eğil’de, Kulp’ta, Diyarbakır’da ise bu tip bir meramın isteğinin dolaylı bize yansıdığı görüşmeler gerçekleşti sağ çalışmaları sırasında. Batman’da benzer bir durum var. Çok az Şırnak’ta, Bitlis’te çok çok sınırlı ama Mardin ve Urfa hattında kısmen ufak girişimler var. Ama ağırlıklı Diyarbakır, Batman hattı üzerindeki kimi ilçeler ve merkezlerde HÜDA-PAR’ın kitleselleşmesine, halk taban etkisinin arttırılmasına ve giderek yerelden doğru meclisler üzerinden belediyecilik süreçlerine müdahil olmasına dair bir dizi çabanın kendisi gözleniyor ve biraz da seçim süreci onlar nezdinde böyle yürüyor” dedi.
“HÜDA-PAR kitleselleşmiş değil ama alanını genişletme çabasıyla daha fazla karşılaşacağız”
Kendilerinin saha ölçümlerinde ise bölge nezdinde HÜDA-PAR’ın kitleselleşmiş bir siyaset olduğunu gösteren bir oy oranına tekabül etmediğini vurgulayan Genç, “Bizim son saha ölçümlerimizde oy oranları yüzde 2-3 bandında görünüyor. Hem yerel hem merkez iktidarın gücünü de arkasına almış bir siyaset olarak küçük bir artış sağlayabilmiş gibi görünüyor. Ama o oldukça etkisiz bir artış şu aşamada. Ama HÜDAPAR’ın alanını genişletme çabalarıyla, daha fazla karşılaşacağız gibi görünüyor. O oy oranının farklılaşmasını sağlayacak tek şey AKP’nin taban kaydırması olabilir. Baktığımızda HÜDAPAR hâlâ kapalı, dar ve kitlesel karşılığı olmayan, yani kitlesel örgütlenmesi kurulamamış bir parti görünümünü kırabilmiş değil henüz” dedi.
“Seçmen kaydırma DEM Parti ve AKP arasındaki farkın küçük olduğu yerlerde etkili olacak”
Seçmen kaydırmanın son 10 yılın en çok yapılan tartışmalarından biri olduğunu belirten Genç, “Bölgede örneğin, pek çok kentte MHP’nin karşılığı yok. Seçim sonuçlarında hiç olmayacak yerlerde, AKP’nin çıkmış olması tam olarak bu kaydırılmış seçmen ya da kentte olmayan seçmen üzerinden açığa çıkmış tasarruflarla ilgili. Bu tip seçmen, taşıma ve kaydırma oylarla beraber etkilenebilecek sahalar iki siyaset arasında, DEM Parti ve AKP arasındaki farkın düşük olduğu yerlerde etkili oluyor. Küçük ilçelerde etkili olabilir, nüfusun sınırlı olduğu yerlerde olabilir. Ama farkın çok olduğu büyük kentlerde, bu tip kaydırmalarla seçimin kazanılması çok da kolay görülmüyor açıkçası. Ya çok özel güvenlikli kentler, güvenlikçi kentler pozisyonda olan bir kent, örneğin Şırnak gibi bir kentte bunun karşılığını görebilirsiniz. Ama bir Diyarbakır’da bunun karşılığını göremezsiniz. Uludere’de bunun karşılığını görebilirsiniz. Ama Batman merkezde göremezsiniz ama ilçesinde görebilirsiniz” dedi.
“DEM Parti bütün kayyım atanan belediyeleri hemen hemen alıyor”
Yaptıkları araştırmaya göre DEM Parti’nin bütün kayyım atanan belediyelerinin hemen hemen hepsini geri alacağını gördüklerini söyleyen Genç, hatta eğer süreç sağlıklı ve ısrarlı yürütülüp sandık süreçlerine sahip çıkılabilirse ortalama 4-5 kenti daha belediye listesine katabilecek gibi göründüğünü belirtti. Genç, “Örneğin Muş’ta DEM Parti’nin seçimi almaması için hiçbir neden yok. Bitlis’te, Tatvan’da hiçbir neden yok. Güçlü yönelebilirse, dengeleri iyi gözetebilirse, kararsız seçmeni lehe bükebilirse, Urfa’da seçimi almaması için hiçbir neden yok gibi. Belki kayyım olan kentler içerisinde iyi durumda olsa bile Kars’ta belli dengeleri gözetip dikkatli bir sandık süreci geçirirse Kars’ı yeniden kazanacak. Şırnak’ta daha önce yaşanan sürecin ve biraz da güvenlikli kent, güvenlikçi kent adına ne derseniz deyin özel statülü bu tip kentlerin yeniden kazanılması ile ilgili dikkatli bir politika yürüttüğünde bu kentleri de yeniden belediye listesine katacak gibi görünüyor” dedi.
“Dersim’i konuşmak biraz zor”
Dersim’deki seçimi değerlendiren Genç, “DEM Parti karşısında diğer siyasetlerin birbiri lehine çekilme ya da birbiri lehine taban kaydırmasının çok mümkün olduğu bir atmosfer bizim çalışma yaptığımız sırada görebildiğimiz şeylerden biriydi. Dolayısıyla bu risk DEM Parti açısından Dersim’de kısmi zorlayıcılıklar olabilir. Yine Dersim’de DEM Parti ittifak kurarak siyaset yürütüyor. Dersim’de o ittifaklar arası ilişkilerin kendisi DEM Parti’nin tabanı açısından kısmi geri çekilmelere ve reflekslere yol açıyor gibi görünüyor” dedi.
Dersim’i konuşmanın biraz zor olduğunu belirten Genç, “Dersim’de ittifak siyaseti
DEM Parti’ye çok kazandırmıyor. İttifak siyaseti DEM Parti’nin kendisinde değil ama oradaki çoğulcu yapının korunmasına büyük katkısı olan bir siyaset. Tam da bu nedenle DEM Parti aslında ittifak siyasetinde biraz ısrar ediyor gibi görünüyor. Güç birliğinin de demokratik güçlerin birbirine dayanarak ve birbirini güçlendirerek yol alması ve birbirine pozisyon almasını sağlamasını öğrenmesi gerekiyor. Ve bununla ilgili dönem dönem ortaya çıkan küçük anlaşmazlıklar, izah yetersizlikleri, tabanla bu izah bağının sağlıklı kurulmaması kimi tartışmalara yol açıyor. Bunların hepsinin iş birliği netlikleri oluştuğu zaman giderileceği kanaatindeyim. Nasıl ana akım siyaset bunu yapabiliyorsa demokratik siyasetlerin de bunu yapabilmenin yöntemini bulması gerekiyor” dedi.
“Urfa’da AKP’nin oylarının bölünmesiyle aradan DEM Parti çıkabilir”
Urfa’ya dair değerlendirmede bulunan Genç, “Urfa’da uzun yıllardır AKP belediyeciliği var. İkinci sırada DEM Parti’nin geldiği gelenek var. Urfa’da iki parti arasındaydı. Uzun yıllar Urfa’da AKP’de siyaset yapmış isimlerin giderek farklılaşarak kendi aile çıkarları içerisinde diğer tarafı tepkilendirebildiği ya da itebildiği pek çok örneğe rastlandı ve bu sürecin uzun olması nedeniyle de tabansal bir yıpranma yaşıyor AKP. Tam da bu tabansal yıpranmanın yoğun olduğu bir zamanda Yeniden Refah’ın çıkışı var. Urfa özgünlüğünde tanınan bilinen daha önce uzun yıllar AKP’de siyaset yapmış ama Urfalıların da yerel hassasiyetleri yerel kimlikleri yerel hassasiyetleri nedeniyle de önemsediği bir adayın varlığı oy tabanının bölünmesine yol açıyor. AKP ve Yeniden Refah Partisi arasında açığa çıkmış olan bu rekabet ve denge biçiminden kentin uzun yıllardır ikinci partisi olan DEM Parti’nin belediyeyi kazanabilme koşulu çok çok artmış durumda. Şu anda Urfa’da 3 parti yarışıyor. AKP, Refah ve DEM. AKP ve Refah çok yakın, çok küçük bir fark var hemen arkalarında yakın bir miktarla bizim ölçümüze göre DEM Parti geliyor” dedi.
