Sanatçı Doğan Çelik, Kırmanckinin (Zazaki) hem Dersim’de hem de Avrupa’da giderek zayıfladığına dikkat çekerek, dilin bugüne kadar en çok klamlar sayesinde yaşatıldığını söyledi. Çelik, “Bu dilin kaybolmasını istemiyoruz ancak Dersim’de de Almanya’da da dil kayboluyor. Biz bu dili klamlarımız ile şimdiye kadar var etmeye çalıştık. Bu dil bu zamana kadar bu klamlar sayesinde can buldu ve ayakta kaldı. Dil için, Kırmancki için biz bu klamları yaptık. Derdimiz de budur” dedi.
Kirmancların ve Kurmancların dile yeterince sahip çıkmadığını savunan Çelik, sanatçıların ve dil çalışması yürüten isimlerin yalnız bırakıldığını ifade etti.
Belediyelerin ve kurumların Kırmancki konusunda yeterli adım atmadığını belirten Çelik, “Kirmanclar ve Kurmanclar dili sevmiyorlar. Sanatçıların yaptığı müziği de sevmiyorlar. Belediyeler bizi ne konsere çağırıyor ne de dil üzerine konuşalım diyor. Bu dil ile ilgili yapılan hiçbir şey yok” diye konuştu.
Dersim’den Diyarbakır’a, Urfa’dan Mardin’e ve Avrupa’ya kadar demokratik kurumlarda Kırmanckiye dair ciddi çalışmalar yürütülmediğini söyleyen Çelik, Dersim’de konuşulan Kurmancinin de kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu dile getirdi.
Çelik, “Buradaki Kurmanci yani Pertek, Çemişgezek ve Mazgirt’teki Kurmanci de kaybolmak üzere. Dersim’deki Kurmanci de kaybolmak üzere. Sadece sanatçılarınız var, yazarlarınız var ama siz bunları da tanımıyor, sahip çıkmıyorsunuz. Kim sizin derdinize sahip çıkacak?” ifadelerini kullandı.
Kurumlara çağrıda bulunan Çelik, Kırmanckinin önünün açılması gerektiğini belirterek, “Kırmanckiye daha fazla sahip çıkın, daha fazla yer verin. Dil konusunda duyarlı olun. Kırmanckinin önünü açın, bu engelleri kaldırın. Dünya bizi tanıdı, Fransa bizi tanıdı, Amerika bizi tanıdı ve kıymet verdi ama siz ne yaptınız? Kürdistan’ın hiçbir yerinde sesimiz yok” dedi.
Kırmancki meselesinin yalnızca bireysel bir mesele olmadığını vurgulayan Çelik, “Bu mesele sadece Doğan Çelik meselesi değil; bu mesele Kırmancki meselesidir. Bu mesele Alişer’in, Seyit Rıza’nın ve Şeyh Said’in meselesidir” diye konuştu.
“Dil adına konuşuyorlar ama her şeyi Türkçe yapıyorlar”
Dil ve kültür tartışmalarının pratiğe yansımadığını ifade eden Çelik, Kürt siyasetinin ve kurumlarının dili günlük yaşamda yeterince kullanmadığını söyledi. Çelik, “Dilimiz diyorlar, kültürümüz diyorlar, yolumuz diyorlar ama ortada buna dair bir şey yok. Ortada sadece konuşulan Türkçe var. Siyaset Türkçe, Kürtler siyasetini Türkçe yapıyorlar. Neden bu dil üzerine çalışanlara, bu dilde müzik yapanlara kıymet vermiyorsunuz?” sözlerini kullandı.
Çelik, Kırmanckinin yaşatılmasında sanatçıların rolüne dikkat çekerek, “Kırmanckiyi kurtaracak olan sanatçılardır” dedi.
Kaynak: Dersim (Rûdaw) / Ali Haydar Gözlü
