Deprem uzmanları ve kentte çalışan STK’ların sık sık uyarıda bulunduğu 7 ve üzeri sarsıntılar üretebilecek bir fay hattı üzerinde bulunan Hakkari için deprem hazırlıklarını sorduğumuz İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD), deprem için aldıkları önlemleri açıkladı.
Türkiye depremler bakımından dünyanın “yüksek riskli” olarak nitelenebilecek bir coğrafyasında bulunur. Hakkari ise, aktif fay hatları olan Şemdinli –Yüksekova Fay Zonu ile Başkale Fay Zonu ve Güneydoğu Anadolu bindirmesinin etkisi altında. Yüksekova yerleşimi ve çevresi, Türkiye’nin büyük deprem üretebilecek önemli sismik boşluklarından birisi olarak kabul edilen Yüksekova-Şemdinli fay zonu içerisinde yer alıyor.
6 Şubat’ta meydana gelen ve 11 ili etkileyen depremlerin ardından uzmanların sık sık deprem uyarısında bulunduğu Hakkari için endişelerin artmasının yanında resmi kurumların almadıkları önlemlerde tartışma konusu oluyor. TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, 4 Mayıs 2021 tarihinde hazırladığı Hakkari’nin Depremselliği konulu rapora göre, Hakkâri kent merkezi ile birlikte Şemdinli ilçe merkezi ve Hakkari’ye bağlı 45 belde ya da köy doğrudan fay hattı üstünde bulunduğunu ve resmi kurumların kendileriyle yeterli düzeyde ortaklaşmadıklarına dikkat çekti.
AFAD deprem hazırlıklarını açıkladı
İçişleri Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nca “İl Afet Risk Azaltma Planları” (İRAP) ilan edilen kentlerden biri olan Hakkari için 2021 yılında Hakkari Valiliği ve AFAD öncülüğünde ilgili kamu kurum ve kuruluşların bölge ve il müdürlükleri, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve STK’ların iş birliği ve katılımıyla İRAP hazırlandı.
Kentteki tüm riskler değerlendirilerek, olası bir afet ve acil durumunda can ve ekonomik kayıpların önlemesi veya en aza indirilmesinin sağlanması için hazırlanan bu raporların hangi oranda tamamlandığı ise kamuoyu tarafından bilinmiyor. Olası bir Hakkari depremi karşısında alacağı önlemler ve deprem sonrası için hazırlıkları hayati öneme sahip olan AFAD’a İl Afet Risk Azaltma Planlarını sorduk.
İRAP kapsamında ilgili kurumlar ile koordineli olarak çalışıldığını, her kurumun kendi bünyesinde yerine getirmekle yükümlü olduğu sorumlulukları olduğu belirten AFAD, deprem için hazırlıklarını şöyle aktardı:
-Hakkâri İRAP kapsamında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda ilgili kurumların belirlemiş olduğu periyodik eylemlerin bir kısmı tamamlanmış, bir kısmı için çalışmalar devam etmekte, bir kısmına da henüz başlanmamıştır. Bu eylemler dönemsel olup başlanmayan eylemlerin bir kısmının planlaması 2030 yılına kadar devam edebilmektedir.
Ayrıca İRAP’ın sahada uygulanabilirliği ve daha kolay kayıt altına alınabilirliğini geliştirmek için AFAD Başkanlık, İl Müdürlüğümüz ve ilgili kurumlarla ortak çalışmalarımız devam etmektedir. Ülkemizin yaklaşık %92’si deprem kuşağındadır. Yeni Türkiye Deprem Haritasına göre Hakkâri İli PGA 475 (yıl) maksimum ivme değeri 0.3-0.5 g arasında değişmektedir. Bu durum bölgenin deprem tehlikesinin göreceli olarak yüksek olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda ilgili kurumlar kendi bünyelerinde gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.”
– Yüksekova ilçe merkezinde cep lojistik depoları oluşturma çalışmalarımız başlamıştır. Bu kapsamda Müdürlüğümüze alan tahsisi yapılmıştır.
– Valiliğimiz ile yapılan çalışmada olası bir deprem sonrası afetzedelerin barınma sorununa yönelik Acil Barınma Alanları belirlenmiştir. Bu alanlarda kullanılmak üzere konteyner ve çadır temini faaliyetleri devam etmektedir. Bu alanların dışında Barınma Tesisleri belirlenmiş ve buna yönelik planlamalar TAMP (Türkiye Afet Müdahale Planı) kapsamında yapılmıştır.
– Müdürlüğümüz bünyesinde bulunan Arama Kurtarma Teknisyeni sayısının Başkanlığımızca belirlenecek sayıda artırılması planlanmaktadır.
– AFAD – MTA öncülüğünde ve Türkiye Belediyeler Birliğinin de desteği ile TÜBİTAK tarafından desteklenen “Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi” projesi üretilmiştir.
Proje kapsamında, 2023-2026 yılları arasında Van, Ağrı, Hakkâri ve yakın çevrelerinde (Şemdinli Fayı, Yüksekova Fayı, Başkale Fayı, Erciş Fayı ve Tutak Fayı) deprem üretme potansiyeline sahip diri fay uzanımlannın çalışılarak, bölgenin depremselliğinin ortaya çıkartılması ve bu sonuç doğrultusunda bölgedeki afet ve yeni yerleşim yeri planlama çalışmalarının daha verimli yürütülmesi planlanmaktadır.
– Ayrıca ilimizde afet bilincini oluşturmak, deprem hazırlıklarını canlı tutmak için yıl içerisinde Afet farkındalık, Sivil savunma, Arama kurtarma eğitimleri düzenlenmektedir.”
