1994’te boşaltılan köyde 30 yıl sonra ilk düğün

1994 yılında boşaltılan Dersim’in Çambulak Köyü’nün Direge (Direk) Mezrası’nda 30 yıl sonra ilk kez köy düğünü yapıldı. Geleneksel köy düğününde gelin ata bindi, evin damından elma atıldı.

1994 yılında güneydoğuda birçok köy ve mezra zorla boşaltıldı, kimi köyler yakılarak insanlar göç ettirildi. Zorla boşaltılan köylerden biri olan Dersim’in Çambulak Köyü’nün Direge (Direk) Mezrası’nda 30 yıl sonra ilk kez köy düğünü yapıldı. Geleneksel köy düğünü insanları yeniden bir araya getirdi.

SULTAN BABA’DA İKRAR VERDİLER

Dersim’de halkın kutsal saydığı Sultan Baba Dağı eteklerinde bulunan Direğe Mezrası’nda 30 yıl sonra ilk kez yapılan köy düğününde kültürel ve inançsal ritüeller de uygulandı. İkrar verilip müsahiplik bağı kuruldu. Gelin ata bindirilerek düğün alanına getirildi. Ayrıca evinden damından elma atma ritüeli de gerçekleştirildi.

GENÇLER BU TOPRAKLARA GERİ DÖNSÜN

Munzurpress’e konuşan gelin Helin Çelikel, “Eşim köyde düğün yapmamızı çok istiyordu. Eşim bu topraklara çok bağlı biri. Ben de onu kırmak istemedim. Düğünümüz güzel geçti” diye konuştu.

Damat Cengiz Çelikel ise, “Gençlerin bu topraklara geri dönmesini istiyoruz. Köy düğünleri yeniden yapılmaya başlansın. Bu toprakları iyi tanımak gerekiyor. Bu topraklar bize emanettir” dedi.

1994 YILININ BİLANÇOSU

İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından hazırlanan raporda köylülerin evlerine dönmelerini engellemek için evlerin asker tarafından yakıldığını ve eşyaların ise tahrip edildiği belirtmiştir. Bölgede 3.000 köyün haritadan silindiği ifade edilirken, bu rakamın 378.000 insana denk geldiği açıklanmıştır.

DERSİM KÜLTÜRÜNDE ELMANIN YERİ

Alevilikte elma sürüp gelen, yaşayan en önemli inançsal, kültürel sembollerden biridir. Alevi inancına göre topluluk Naciye-i Güruh’tan yani, Naci ve Naciye’den gelmektedir. Alevilikte elma niyazdır; Hakkın lokması olarak dağıtılır. Birliği, dirliği, barışı ifade eder. Evlilik törenlerinde xonçanın üzerine konur, üzerine söz verilir, anlaşma sağlanır. Musahiple damat düğünde gelinin başına atarak ikrar verir; yol belirler. Düğünlerde davet amaçlı küskünler dahil herkese dağıtılır;“buyursunlar, başımızın üstünde yeriniz var” anlamı taşır. Düğünlere davet edilmeyenler ve gitmeyenlere sorulduğunda; “sanki bize kırmızı elma mı gönderdiler gitmedik!” derler. Kavgalarda barışı sağlamak için kırmızı elma ve 12 kuruşla gidilir. Bu durumda küskün ne olursa olsun görüşmeyi reddedemez; elma, ikrardır, Hakkın sıfatını taşır. Ziyaretlerde lokma olarak dağıtılır.