“Ne mutlu eğri zamanda doğru yerde durabilene.” – Pir Sultan Abdal
Ustamız yıllar önce, eğri zamanda doğru durmanın önemini vurgulamıştı.
Göçün Tanımı ve Nedenleri
Göçmenler ülkemiz için son derece önemli bir sorun. Bu durumun giderek tedavi edilmez bir hale geldiğini görüyoruz.
Siyasal, toplumsal ya da ekonomik nedenlerle bireyler veya topluluklar, yaşadıkları yerden başka bir yere gitme eylemi gerçekleştirir. Bu sürece göç denir. Eylemi gerçekleştiren kişiye göçmen, toplu olarak yapan gruba ise göçmen topluluğu adı verilir. Göçün en temel nedeni, küresel kapitalist sistemin insanların temel ihtiyaçlarını karşılamasına engel olmasıdır. Yani bireyler fiziksel, ruhsal, toplumsal ve siyasi olarak iyilik hali içinde olamıyorlar.
Türkiye’deki Göçmen Verileri
Şimdi elimizdeki göç verilerine bakalım.
Göç İdaresi Başkanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’de şu an 1 milyon 76 bin 476 yabancı bulunuyor. En fazla yabancı, 522 bin 770 ile İstanbul’da, 124 bin 289 ile Antalya’da ve 69 bin 698 ile Ankara’da yer alıyor. Veriler incelendiğinde, Türkiye’deki en fazla yabancı sayısının 108 bin 849 ile Türkmenistanlılar olduğu görülüyor. Türkmenistan’ı, 90 bin 889 ile Rusya, 78 bin 112 ile Irak takip ederken, 76 bin 218 Suriyelinin de bulunduğu gözleniyor.
Göçmen İkamet İzinleri
Kısa dönem ikamet izni ile en fazla yer alanlar ise şöyle sıralanıyor: 65 bin 383 Iraklı, 62 bin 598 Türkmenistanlı ve 54 bin 170 Suriyeli. Öğrenci ikamet izninde ilk üç sırada; 19 bin 782 İranlı, 18 bin 505 Azerbaycanlı ve 18 bin 85 Türkmenistanlı bulunuyor. Aile ikamet izni ile Türkiye’de bulunanlar ise şöyle: 14 bin 800 Rus, 14 bin 176 Azerbaycanlı ve 13 bin 783 Özbekistanlı.
Göçmenlerin çeşitlerine göre sıralama şu şekilde: Kısa dönem ikamet izni olanlar 546 bin 456, öğrenci ikamet izni olanlar 157 bin 479, aile ikamet izni olanlar 135 bin 48. Diğerleri grubu ise 237 bin 239 kişiyi kapsıyor.
Göçmen Sayılarındaki Yıllık Artış
Yıllara göre sıralamaya bakıldığında; 2022’de 1 milyon 354 bin 94, 2023’te 1 milyon 107 bin 32, 19.09.2024 itibarıyla ise 1 milyon 76 bin 476 kişi rapor edilmiştir.
Verilerin Eksikliği ve Resmi Kaynaklar
Verileri toplarken çok zorlandığımızı söylemeliyim. TÜİK, göçmen verileri için Göçmen İdaresi’ni işaret etmektedir. Aktardığım bu veriler resmi olup, benim düşünceme göre sayılar en az üç kat daha fazladır. Tıpkı COVID-19 salgınında olduğu gibi…
“Suriyeli, Afganistanlı ve Iraklılar için veriler yok mu?” diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Bu soruyu siz yanıtlayın derim.
Veriler bizimle paylaşılmıyor; sır gibi saklanıyor.
Göç Sorununun Temel Nedenleri
Göç sorununun en önemli nedeni siyasidir. Sağlık, sosyal, hukuksal ve insan hakları boyutunu asla unutmadan, olayın sınıfsal yönünü de göz önünde bulundurarak, evrensel ölçütlerde ve nesnel bir bakışla değerlendirmek gerekiyor.
Göçmenlerle İlgili Sözler
Yüce dağlardan aşan yollar bizimdir dostlarım.
Sözümüzü Muharrem Ertaş Usta’dan bir Kırşehir türküsü ile bitirelim:
Kalktı göç eyledi Avşar elleri,
Ağır ağır giden eller bizimdir.
Arap atlar yakın eder ırağı,
Yüce dağdan aşan yollar bizimdir.
Sevgilerimle,
Dr. Mustafa Torun
