“Sezgi, düşünen beyne bir sonraki aşamada nereye bakacağını söyler.” Jonas Salk
Dr. Jonas Salk Ustamızın dediği gibi sezgilerimiz; Koruyucu Hekimlik ilkelerinin sınıfta kaldığı ülkemizde, menenjit olgularının sadece tekil değil çoğul olduğu yöndedir. Gelin konuyu sorulu yanıtlı açmaya çalışalım…
Menenjit ve Türkiye’deki Mevcut Durum
Meningokok ve Yaptığı Menenjit Nedir?
- Tıpta bulaşıcı menenjitlere neden olan, bunun sonucunda ağır sekeller oluşturabilen, morfolojik yapısının KOK olarak bildiğimiz küre biçiminde bir bakteridir.
- Bunun oluşturduğu beyin zarlarının enfeksiyonuna yani iltihaba, “Meningokoksik Menenjit” diyoruz. Bu tanımlamayı baştan söylemekte yarar var.
- Çocuklarda ve erişkinlerde “Beyin ve Omurilik Zarı İltihabı” yani MENENJİT yapan bakterilerden en önemlilerinden birisidir.
Türkiye’de Şu An Resmi Olarak İlan Edilmiş Bir Menenjit Salgını Var Mı?
- Resmî olarak yok. Ama son Zonguldak’tan gelen habere göre Meningokoksik Menenjit’den ölen çocuk nedeniyle yok diyemeyiz.
- Ancak son 1 yılda şüpheli menenjit nedeniyle ölen çocuk olguları nedeniyle kamuoyunda haklı olarak endişe oluşmuştur. Çünkü pandemi zamanından beri sağlık bilgileri şeffaf biçimde paylaşılmıyor. Hangi bilgiler paylaşılıyor ki?…
Olguların Dağılımı ve Kritik Vaka Örnekleri
Türkiye’de Son Menenjit Olguları Konusunda Ne Dersiniz?
- Nisan 2024 yılında Kocaeli’nde 8 yaşındaki İ.Aslan adlı kız öğrenci, okulunda rahatsızlandıktan sonra menenjit nedeniyle kaybedildiğini belirtelim.
- Sınıfındaki 28 öğrenciye bu nedenle koruyucu tedavi uygulandığını biliyoruz.
- Mayıs 2024’de Kocaeli’nde 4 aylık G.Tan bebek menenjit nedeniyle kaybedildi.
- Aralık 2024’de Sakarya Akyazı’da ilkokul öğrencisi 8 yaşındaki T.E.Özkanlı menenjit şüphesiyle öldü.
- İstanbul’da da bir şüpheli menenjit çocuk kaybı bildirildi.
Menenjit olguları görülen iller hangileridir?
- Kocaeli, Sakarya, İstanbul, İzmir, Antalya, Eskişehir, Düzce ve Zonguldak illeridir.
Şu An Salgın Var Mı?
- Olağan dışı bir artış yok dersek, buna kimse inanır mı? Onu ben de bilemem.
- Son 5-6 ayda resmî verilere göre; 20-25 civarı meningokok menenjiti görüldüğünü biliyoruz. Bu sayı geçmiş yıllarla benzerlik içeriyor. Salgın boyutunda olmadığını düşünüyoruz.
- 10-15 yıl öncesine kıyasla aşılar sayesinde olgular ciddi azalmış durumda desek de, bilgiler saydam olmadığından çok iddialı konuşamıyoruz.
Risk Grupları, Aşılanma ve Erken Teşhisin Önemi
Türkiye’de Menenjit ve Aşı Durumu Konusunda Neler Söylenebilir?
- Türkiye’de en sık, hac ziyaretleri kaynaklı W-135’in, ikinci olarak ise B serogrubunun görüldüğü bildirilmiştir. Yani “Meningokok-W Sero Grubu” Türkiye’de ön plandadır.
- Riskli gruplar; Bebekler ve 15-25 yaş arası genç erişkinlerdir.
- Üniversite öğrencileri, yurtlarda kalanlar, hac ve umreye gidenler de risk altındadır.
Aşı Konusuna Değinir Misiniz?
- “Pnömokok ve Hib Menenjit” aşıları çocukluk çağı aşı takviminde olup, ücretsizdir.
- Meningokok aşıları ise maalesef rutin programda değil, ücretli ve isteğe bağlıdır.
- Risk grubunda olanlar, özel olarak yaptırabilirler.
Menenjit Neden Önemli?
- Bakteriyel menenjit çok hızlı ilerliyor.
- İlk 6-12 saat kritiktir. Ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, ışık hassasiyeti, basmakla solmayan pembe-mor döküntüler varsa çok acil müdahale gerekiyor.
- Geç kalınırsa ölüm riski maalesef ciddi artmaktadır.
Dünyadaki Durum Nedir?
- İngiltere Kent bölgesinde üniversite kampüsünde 20 olgu ve 2 ölümle seyreden bir küme görüldü.
- Bu durum “nadir ve endişe verici” olarak tanımlanıyor. Yeni, agresif bir suş şüphesi var. Türkiye’deki olgularla doğrudan bağlantısı belirtil(e)memiştir.
Yorum ve Önerilerimiz Ne Olmalı?
- Türkiye’de tekil menenjit olguları ve çocuk kayıpları var. Ancak bunu “salgın” olarak tanımlamak zor.
- Keşke bakanlığımız tüm sağlık bilgilerini hekimlerle veya TTB ile paylaşsa.
- Risk grupları ve yakın temaslılar için koruyucu tedavi ve aşı önemli.
- Şüpheniz varsa, hemen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ya da Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı bir hekime başvurun derim. Saatler bile çok önemli…
Sözlerimi güzel bir Yozgat-Akdağmadeni türküsü ile bitireyim. Türkü emekçisi Nida Tüfekçi hocamıza sonsuz teşekkürler.
Mutlaka bu türkünün acıklı öyküsünü okuyun!…
“Hastane Önünde İncir Ağacı (Annem Ağacı),
Doktor Bulamadı Bana İlâcı (Annem İlâcı),
Baş Tabip Geliyor Zehirden Acı (Annem Vay Acı)…”
Sevgiler.
