SİBEL ÖZBUDUN – TEMEL DEMİRER
“Cesaret, insan niteliklerinin en önemlisidir. Çünkü diğer nitelikleri güvence altına alan niteliktir.”
Beklenmedik bir anda karşılaştık… Uzun zamandır görememiştik oysa. İltica ettiğini duymuştuk; nerede olduğunu bilmiyorduk. Mulhouse’da ACOTF (Fransa Türkiyeli İşçiler Kültür Derneği) etkinliğinde çıkıverdi karşımıza. Gülüşünden, insanı sımsıkı kucaklamasından bir şey yitirmemiş.
Nurten… Ankara’nın direngen kızı. Her eylemde mutlaka karşılaşırdık onunla. Slogan atarkenki sıtma görmemiş sesi hâlâ kulaklarımızda çınlayan Mahmut (Konuk) Abi bir, bir eylemde polisin yere çaldığı, ondan sonra da bir türlü kendini toparlayamayan, kısa bir süre sonra da yaşamını yitiren Perihan Abla iki, Nurten üç… Biber gazı bulutları arasında birbirimize gülümsediğimiz…
Ankara’nın Bereketli Mücadele Yılları ve Dayanışma
Yeri geldi, anımsatalım; o bereketli mücadele yıllarında (90’ların sonu, 2000’lerin başları) Ankara’nın bir güzelliği vardı. Kimse kimseye “kimlerdensin?” diye sormadan dara düşenin yanında dururdu. Gençlerden gözaltına alınan mı oldu, herkes üşüşürdü emniyetin kapısına. Birinin duruşması mı var, mahkeme salonu tıklım tıklım. Bir derneğe, partiye saldırı mı oldu, pankartını kapan sokağa dökülürdü. Biber gazından etkileneni yanındaki omuzlar, limon tedavisini yapıverirdi oracıkta. Dayanışma güzeldi…
Nurten’i o yıllarda tanıdık. Dersim’in tepeden tırnağa eylem evladı… Gözünü budaktan esirgemeyen… Nurten her eylemde var. Polisle arbede mi çıktı, Nurten ön saflarda. Kaç kere gözaltına alındı, kaç kere hapse düştü.
Ermeni Soykırımı’ndan Dersim Tertelesi’ne: Acılı Miras
İşte o Nurten şimdi İsviçre’de Alplerin eteklerinde bir küçük kasabada mülteci. Şimdi kocaman birer genç kadın olmuş iki kızıyla birlikte… Sakin bir hayat sürdüğünü, bahçecilik yaptığını anlattı ayaküstü. Ama boş durmamış, bir kitap yazmış; kendi hayatını kaleme almışlar. Kitap geçenlerde iki dilde yayınlanmış: Fransızca ve Türkçe.
İnsanı içine alıp sürüklüyor Nurten’in yaşam öyküsü. Ermeni Soykırımı’ndan Dersim Tertelesi’ne uzanan acılı yıllar. “Kılıç artığı” anası İmoş’un suskun acılarından damıttığı birkaç anı kırıntısı, trajedinin boyutlarına dair bir izlenim verebiliyor yalnızca: insanın içi ürperiyor. Dersimli Kürt Alevîsi Nurten, anasının acılarını bedeninde ve benliğinde sürdürecek, hatta kızlarına devredecektir.
“Okul Hayatımın Başlarında Tanrı İki Dil Konuşur Sanırdım”
“Okul hayatımın en başlarında Tanrı iki dil konuşur sanırdım. Yatılı okula giderken yolumu ikiye bölerdim. Gidişte güneşin altında, doğanın kalbinde, benim Tanrı’m Kırmancki/ Zazaca konuşurdu, benim gibi. Okula vardığımdaysa Türkçe düşünmek ve konuşmak zorundaydım, Tanrı Allah’a dönüyordu ve benim çocuk kafamda Allah, Türk’tü. Ancak büyüdükçe, okudukça, düşündükçe anladım ki ne din ne de milliyet doğuştan kimsenin alnına kazınmış şeyler değil; bizi şekillendiren içinde yaşadığımız toplumdur.”
Ankara’nın saçaklarında gecekondusunu yapar, evlenir ve zorlu bir yaşam başlar. Sendikal faaliyetleri, işkenceli sorgular, yoldaşların katledilişine tanıklık etme, bitmek bilmeyen gözaltılar… Özcesi; devrimci bir Alevî Kürt kadının yaşama tutunma ve yaşamı değiştirme mücadelesi: Eşitlikten, özgürlükten, onurdan yana…
Son Durak: Alpler’in Eteklerinde Umutla
Nurten’in kırılma noktası, kızlarının hedef alınması olur. Ankara’yı terk edip önce Dersim’e döner, ardından göç yolları görünür. Mülteci kamplarında geçen zorlu ayların ardından ilticacı statüsü kazanır. Artık “güvendedir”ler…
Nurten şimdi Alpler’in eteklerinde bir kasabada yaşıyor. Avrupa’daki anma toplantılarına katılıyor, dergilere, gazetelere yazılar yazıyor. 8 Mart’ları, 1 Mayıs’ları kaçırmıyor. “Bizim çocuklarımıza miras bırakacağımız onurlu hayatlarımız var,” diyor.
“Direniş ve mücadele dolu bir gelecek umuduyla…”
18 Şubat 2026, Muğla.
