İHD Ağrı Şubesi: Cezasızlık, hak ihlallerine cesaret veriyor

10 Aralık 2023 Pazar günü tüm ülkede olduğu gibi Ağrı’da da İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin kabulünün 75’inci yılı için açıklama yapıldı.

İnsan Hakları Derneği Ağrı Şubesi de dernek binasında okudukları ortak metinle bu günün anlam ve önemine dikkat çekerek var olan mücadelenin devamcısı olacaklarını dile getirdiler.

Derneğin yönetim kurulu ve üyelerinin hazır bulundukları açıklamadan sonra bizler de Munzur Press olarak derneğin şube eşbaşkanları Cengiz Oruç ve Merve Sönmez’e bu yıl içinde kendilerine yansıyan hak ihlallerini ve kadınların maruz kaldıkları hak ihlallerini yeteri kadar gerekli mercilere iletip iletmediklerini sorduk.

İnsan Hakları Derneği Ağrı Şubesi Eşbaşkanı Cengiz Oruç, insan hakları ile insandır söylemini esas alarak yürütülen mücadelenin devamcısı olacaklarını belirterek, hem İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne dikkat çekti hem de kendilerine yansıyan başvurular hakkında şu bilgileri verdi:

“İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin kabul edilişinin 75.inci yılını kutladığımız bugünlerde maalesef insanlarımıza yönelik hak ihlalleri devam ediyor. Buna rağmen insan hakları ile insandır söylemini esas alan çalışmalarımız ve çabalarımızı ülke geneli kadar ilimiz Ağrı için de sürdürmekteyiz.”

“İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi metnini özgün kılan şey insanlık tarihinde insanın salt insan olması dolayısıyla sahip olduğu hakları en açık şekilde ortaya koyan metin olmasıdır. İnsanın salt insan olması dolayısıyla belirli haklara sahip doğduğunun kabulü büyük mücadelelerin bir neticesi olarak okunmalıdır. Tabiri caizse İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi adını verdiğimiz kitapçığın kapaklarının insan derisiyle kaplı olduğunu belirtebiliriz. Bu metinler masa başında oturularak oluşturulmuş kanun koyucunun fikri dünyasının yansıması olarak oluşturulmuş metinler değildir. Aksine uzun ve zorlu mücadele tarihinin kazanımlarıdır.

“İNSANIMIZ HALA KENDİ HAKLARININ FARKINDA DEĞİL”

Bu kapsamda biz insan hakları savunucuları bu mücadelenin mirasını sahiplenerek devam edeceğimizi belirtiyoruz. Fakat insanımız hala kendi haklarının farkında değil. Birçok hak ihlali yaşanmasına rağmen bunlar bize iletilmiyor. Çoğu sorunu ve hak ihlalini kendi arasında çözme mantığı ile başka ihlaller yaşanıyor. Bundan dolayı birçok ihlalden habersiz kalıyoruz.

Bize daha çok siyasi kimliklerinden hak yansıyor. Bu yıl içinde yani 10 Aralık 2023 tarihine kadar şubemize 19 adet hak ihlali başvurusu yapıldı. Bu başvuruların içerisinde hapishanelerde yaşanan işkencelerden tutalım insan kaçırmaya kadar geniş bir hak ihlalleri yelpazesi bulunmaktadır. Yine toplumun her alanında hak ihlalleri yaşamalarına rağmen, kadınlar bunu çeşitli sebeplerden dolayı yansıtamamaktalar”

“HAK İHLALLERİNİN TEMELİNDE CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ VAR”

Kendisi aynı zamanda bir hukukçu da olan derneğin diğer eşbaşkanı Av. Merve Sönmez:

“Ağrı özeli ile birlikte ülke genelinde kadınların toplumsal cinsiyet temelli hak ihlalleri; cinsiyete dayalı şiddet, aile içi fiziksel – psikolojik – cinsel şiddet, tecavüz, evlilik içi tecavüz, namus cinayetleri, zorla kürtaj gibi doğrudan yaşam hakkına ve vücut bütünlüğüne yönelik olarak olduğu gibi eğitim hakkı gibi sosyal ve ekonomik hakların engellenmesi şeklinde olabilmektedir” şeklindeki sözleriyle kadının maruz kaldıkları hak ihlallerini sıraladıktan sonra, kadınların karşı karşıya kaldıkları haksızlıkları gerekli mercilere neden yeteri kadar yansıtamadıklarını da şu sebeplere bağlıyor:

“CEZASIZLIK POLİTİKASI HAK İHLALLERİNDE CESARET VERİYOR”

“Kadınlar hak ihlallerini maalesef ki yeteri kadar gerekli mercilere yansıtamıyorlar. Gerekli mercilere iletme ve yansıtma noktasındaki temel sorun ve engellerin sayısı oldukça fazladır. Ancak özetleyecek olursak; kadınların devletin cezasızlık politikasının farkında olması ve yine etkin bir yargılama sürecinin sağlanmasına yönelik inançlarının olmaması, kadına yönelik şiddetin ana sebeplerinden olan toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin var olması, devletin anayasa ve uluslararası sözleşmelere uygun bir şekilde görevlerini yerine getirememesi. Yine Türkiye’de mevcut olan ekonomik istikrarsızlık sebebiyle artan işsizlik nedeniyle kadınların iş bulma olanakları azaldığı için ekonomik olarak erkeğe bağımlı hale gelmeleri, yasaların işletilememesi ve hukuki mekanizmaların caydırıcı ve önleyici şekilde çalışmamasından dolayı toplumda kadına yönelik ihlaller uygulama açısından cesaret kazanmaktadır. Ve kadınlarımız yaşamış oldukları hak ihlallerini ve bunun beraberinde sayabileceğimiz birçok sebep ve baskıdan ötürü gerekli yerlere ve mercilere etkin ve yeteri kadar iletememektedirler.”