Nimet ÖLMEZ/VAN – Van sokaklarının renkli siması ve vazgeçilmezi Vanlıların Renkli Fadilesi sokaklara zorunlu veda etti. Uzun zamandır ortalıkta görünmeyen ve öldüğü iddia edilen Fadile Kayar’ın yakalandığı hastalık nedeniyle yatağa mahkûm olduğu ve evinden çıkamadığı ortaya çıktı.
Van’ın renkli simalarından olan ve Van sokaklarında Kızıl saçlı Fadile olarak bilinen, elindeki bastonu saçlarındaki renkli tokalar ve boynuna astığı renge renk boncuklar ile Van’ın renkli Fadilesi artık sokaklarda görünmeyecek. Şabaniye Mahallesi’nde yaşayan Fedile Kayar’ın, yaşam öyküsü kitaplara dergilere, sayısız habere konu oldu.
Fedile hakkında yazılmış onlarca yazı ve haberin içinden belki de en dikkat çekici olanı Gazeteci Adil Harmancı “Delirtilmiş Toplumda Deli Fedile” isimli kitabı oldu. Van’ın en renkli simalarından olan Fedile’nin yüzü sokak duvarlarına resmedildi ama şimdilerde kaderine terkedilmiş durumda. Geçirdiği trafik kazasından sonra sırtına ve bacağına platin takılan Fedile, eski bir evde çok kötü şartlarda kir pas içinde bir odada yatağa mahkum yaşıyor. Renkli Fadile uzun yılar boyunca gittiği vi gezdiği yerlere beslediği Eşeği ve kedileriyle birlikte gidiyordu. Hala evinin bahçesinde birçok evcil hayvan yaşamaya devam ediyor..
ELİNDEKİ BASTONU VE KIZIL SAÇLARIYLA TANINDI
Van’ın Kızıl saçlı Fadilesi olarak bilinen Fadile Kayar, 1942 Siirt’in Eruh doğumlu. Kızıl saçlı Fadile daha 12 yaşındayken ailesinin baskısı ile kuzeni ile zorla evlendirildi. Fadile bu evliliğe karşı uzun bir zaman direnerek evlenmeyi ret etse de zorla evlendirildi. Zorla evlendirildiği kuzeninin yanında bir süre kalan Fadile daha sonra bu evliliği kabullenmeyerek babasının evine geri döndü ve babasından uzun süre şiddet gördü. Fadile 18 Yaşına geldikten sonra babası bu kez töre kanunlarını uygulayarak Fadile’yi Van Erciş’li 50 yaşındaki bir imama ikinci eş olarak yani kuma olarak vererek zorla ikinci evliliğini yaptırdı. Fadile yaşamı boyunca töre kanunlarına karşı çıktı ve yıllar boyu aile içi şiddete maruz kaldı. Babasının kendisi için karar verdiği yazgıyı kabul etmeyen Fedile’ye “Deli” denilerek bir süre de yakınları tarafından Elazığ akıl hastanesine zorla yatırıldığı ve bir süre burada kaldığı biliniyor.
Akıl hastanesinden çıktıktan babasının Erciş’te kuma olarak verdiği İmam’ın evine dönenen Fedile çocuklarını görebilmek, onlara yakın olmak ve onlara sahip çıkabilmek için yıllarca bir odunlukta yaşamaya razı oldu. Eşi ölünce uğurlarına her türlü acıya katlandığı 5 çocuğundan 2’si evi terk etti, biri intihar etti. Fedile kendisi için yazılan kadere başkaldırdıkça toplum ona “Deli Fadile” dedi. Elindeki bastonu, kızıl saçları ve kendine has renkli takılarıyla dillere destan güzelliğiyle sevdiği yaşta ve güzellikte kalmak istedi Fedile. Özellikle ona “Deli” denilmesinden nefret etti. Bir dönem Van sokaklarında dilencilik yaparak yaşamını sürdüren Fedile’yi Van’da küçükten büyüğe herkes tanır.
TRAFİK KAZASINDA 2 BACAĞI DA KIRILDI, YATAĞA MUHKUM YAŞIYOR
2019 yılında geçirdiği trafik kazası sonucu 2 bacağı da kırılan Fedile, tekerlekli sandalyeye mahkum kaldı. İki erkek oğlunun günlük temel ihtiyaçlarını karşılamaları dışında Fedile evde yatağa bağlı yalnız yaşıyor. Yıllarca bastonuyla kentteki siyasetçilerden, resmi yetkililere, esnafa, gazetecilere, komşularına ve mahallenin çocuklarına kadar herkesin hayatına bir şekilde değinmiş olan Fedile, şimdilerde sahipsiz kalmasından şikayetçi. Fedile’nin hafızasında isimler birbirine karışsa da yaşadıkları ve geçirdiği araba kazası tazeliğini koruyor. Fadile’nin sahipsiz olması ve yakınlarının ona sahip çıkmaması nedeniyle Fadile’ye çarpan aracın şoförünün hiçbir ceza almadığı ve kim olduğu hala bilinmiyor.
‘GECELERİ TEK BAŞIMA KALIYORUM’
Belediyenin sadece haftalık sağlık bakımını yaptığını söyleyen Fedile, “Bana yardım etsinler. 2 tane oğlum gelip, üstümü değiştiriyor bakıyor. Ama ben erkek istemiyorum. Bir kadın yanımda olsun bana yardımcı olsun isterim. Kaldığım oda çok sağlıksız. Bana daha sağlıklı bir ortam ayarlansın. Dışarıya çıkmayı, sokakta gezmeyi özlüyorum. Yatağa bağlı olmak beni öldürüyor. Doktorlar iyileştirsin, ayağa kaldırsınlar. İki bacağımda kırık, sürekli şişiyorlar. Tuvalete bile gidemiyorum. Geceleri evde tek başıma kalıyorum. Oğlum yemek verip ihtiyaçlarımı karşıladıktan sonra gidiyor. Hep yalnızım, tek başıma yaşamaya çalışıyorum” dedi.
