Tibet’teki Gyirong sınır bölgesini vuran ani sel, Bhote Koshi Nehri üzerinden Nepal’in Rasuwa bölgesine ulaştı. Yerleşimleri, güvenlik noktalarını ve hidroelektrik santrallerini sürükleyen selde can kaybı artarken yüzlerce turist, kamu görevlisi ve bölge sakiniyle temas kurulmaya çalışılıyor.
Nepal ile Çin’in Tibet Özerk Bölgesi arasındaki dağlık sınır hattında meydana gelen ani sel ve heyelanlar büyük yıkıma yol açtı.
26 Ağustos sabahı Tibet’teki Gyirong sınır bölgesini etkileyen su, çamur ve kaya kütlesi, sınırı geçen Bhote Koshi Nehri boyunca Nepal’in Rasuwa bölgesine ulaştı. Timure ve Syafrubesi başta olmak üzere nehir kıyısındaki yerleşimler, güvenlik noktaları, yollar, köprüler ve enerji tesisleri zarar gördü.
Sosyal medyada “Nepal’deki sel” açıklamasıyla paylaşılan güvenlik kamerası görüntülerinin, Nepal’den değil sınırın Çin tarafındaki Gyirong Limanı’ndan olduğu belirlendi. Görüntüler felaketin Nepal’e ulaşmadan önce Tibet tarafındaki şiddetini gösteriyor.
Can kaybına ilişkin rakamlar değişiyor
Nepal makamlarının gün içinde açıkladığı can kaybı rakamları, arama çalışmalarının farklı bölgelerde ilerlemesiyle sürekli güncellendi.
Nepal hükümeti adına parlamentoyu bilgilendiren Dışişleri Bakanı Shishir Khanal, ilk aşamada dokuz kişinin cansız bedenine ulaşıldığını; 26 polis, dokuz Silahlı Polis Gücü mensubu ve 44 askerden haber alınamadığını açıkladı. Rasuwagadhi gümrük ve göçmenlik merkezindeki bazı çalışanlarla da bağlantı kurulamadığı bildirildi. Nepal hükümetinin ilk resmî bilgilendirmesi
Daha sonraki saatlerde Nepal Silahlı Polis Gücünden aktarılan verilere göre, Bhote Koshi ve Trishuli nehirlerinin aşağı kesimlerindeki ilçelerde bulunan cansız bedenlerle birlikte ülkedeki can kaybı 72’ye yükseldi. Ölümlerin Rasuwa’nın yanı sıra Nuwakot, Dhading, Gorkha, Chitwan, Tanahun ve Nawalpur bölgelerine yayıldığı bildirildi.
Nepal Başbakanlık Ofisinin daha sonraki bilançosunu aktaran uluslararası haber ajansları ise ülkede en az 95 kişinin öldüğünü bildirdi. Yetkililer, farklı bölgelerde bulunan ve henüz kimlikleri belirlenemeyen cesetler nedeniyle rakamların değişebileceğini belirtiyor.
Çin devlet yayın kuruluşu CCTV’nin ilk açıklamasına göre Tibet’in Gyirong bölgesinde de en az üç kişi öldü, 265 kişiden haber alınamıyor.
Yüzlerce turist kayıp listesinde
Nepal Turizm Kurulu, Rasuwa ve Tibet’e uzanan Kailash güzergâhındaki yüzlerce yabancı turist ve hacı adayıyla iletişim kurulamadığını bildirdi.
İlk listelerde Hindistan, ABD, Avustralya, Britanya, Kanada, Güney Kore ve Malezya vatandaşları bulunuyor. Ancak yetkililer, “haber alınamayan” herkesin sel sularına kapıldığı sonucuna varılamayacağını; telefon ve ulaşım altyapısındaki kesintilerin de iletişimi engellediğini vurguluyor.
Rasuwa’da ayrıca:
- Langtang Khola Hidroelektrik Projesi’yle bağlantılı yaklaşık 60 çalışan,
- gümrük ve göçmenlik personeli,
- polis ve askerler,
- Gosaikunda çevresindeki yerel ziyaretçiler için arama çalışmaları yürütülüyor.
Onlarca yerleşim ve sekiz enerji projesi etkilendi
Sel; Syafrubesi, Timure, Betrawati, Mailung, Salletar, Shantibazar, Pairebesi, Trishuli ve çevresindeki yerleşimlerde hasara neden oldu.
Nepal Enerji, Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığının açıklamasına göre Rasuwa’daki beşi faal, üçü yapım aşamasında olmak üzere sekiz hidroelektrik projesi selden etkilendi. Bu tesisler arasında Upper Trishuli-1, Rasuwagadhi, Rasuwa Bhotekoshi, Sanjen Khola, Langtang Khola ve Chilime projeleri bulunuyor.
Bakanlık, faal durumdaki 236 megavatlık ve inşa halindeki toplam 342,42 megavatlık kapasitenin etkilendiğini bildirdi. Nepal Elektrik Kurumu bölgeye araç ve teknik ekip gönderdi. Enerji Bakanlığının hasar ve müdahale açıklaması
On üç helikopter görevlendirildi
Nepal hükümeti, Rasuwa ve Nuwakot’taki çalışmalarda Nepal ordusu ve özel şirketlere ait toplam 13 helikopterin görevlendirildiğini açıkladı.
Nepal ordusu, Nepal Polisi, Silahlı Polis Gücü, yerel yönetimler ve afet kurumları arama-kurtarma çalışmalarına katılıyor. Yaralıların sevki için Nuwakot Bölge Hastanesi’ne ek sağlık personeli gönderilirken Katmandu’daki beş hastane de ağır yaralılar için hazır duruma getirildi.
Rasuwa ve Nuwakot’un afet fonlarına 10’ar milyon Nepal rupisi, Dhading’e ise 5 milyon rupi ek kaynak ayrıldı.
Hükümet, nehir kıyıları ile alçak bölgelerde yaşayanlardan yüksek ve güvenli alanlara geçmelerini istedi. Prithvi Otoyolu’nun Galchhi kesimi, Nuwakot–Rasuwa–Syafrubesi yolu ve Mugling–Narayangadh güzergâhında zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınılması çağrısı yapıldı. Resmî tahliye ve seyahat uyarıları
Felaketin nedeni henüz kesinleşmedi
Selin nasıl meydana geldiği konusunda henüz kesin bir teknik rapor yayımlanmadı.
Nepal’deki Uluslararası Entegre Dağ Kalkınma Merkezi uzmanları, bir çığ veya heyelanın nehri geçici olarak kapatmış, oluşan doğal setin yıkılmasıyla büyük miktarda suyun aniden aşağıya boşalmış olabileceğini değerlendiriyor.
Uzmanlar bunun şimdilik bir olasılık olduğunu ve uydu görüntüleriyle saha verilerinin incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Yukarı havzada hâlâ bir tıkanıklık bulunabileceği gerekçesiyle ikinci bir sel dalgası riskine karşı da uyarı yapıldı. Uzmanların ilk değerlendirmesi
