İliç’te meydana gelen ve 9 işçinin yaşamını yitirdiği maden faciasının ardından Erzincan yerel medyasındaki haberleri inceledik. Yerel medyada Anagold Madencilik ve hükümet yetkililerinin resmi açıklamaları dışında bir haber bulunmuyor.
Maden faciası, 13 Şubat 2024’te Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler altın madeninde meydana geldi. Hacmi yaklaşık 10 milyon metreküp olarak hesaplanan hiç yığının kayması sonucu 9 işçi toprak altında kaldı. 5 Nisan günü ilk işçinin bedenine ulaşıldı. 8 Haziran 2024 tarihinde ise kazadan 116 gün sonra son işçinin de naaşına ulaşıldı. Türkiye’yi sarsan bu felaket yerel ve ulusal basında geniş yer buldu. Ancak Erzincan yerel medyasının bu olayın üzerine gittiği pek söylenemez.
Basın İlan Kurumu’nun verilerine göre Erzincan’da 8 tane matbu yerel gazete faaliyet gösteriyor. Bunlar Biz Haber, Doğu, Erzincan Net, Gündem 24, Habercan, Kazankaya, Özsöz ve Yeni Erzincan. Bunun dışında kente yayıncılık yapan internet haber siteleri de mevcut. Erzincan’daki gazete ve internet haber sitelerini incelediğimizde yaşanan maden faciasına ilişkin çok fazla içerik veya makale olmadığını gördük.
RESMİ AÇIKLAMALAR DIŞINDA BİR ŞEY YOK
Google’da “İliç Maden” kelimelerini arattığımızda karşımıza 440.000’den fazla içerik ve sonuç çıkıyor. Erzincan’daki 11 gazete ve haber sitesi üzerinde yaptığımız araştırmada ise 13 Şubat’tan bu yana sadece 217 haber içeriği çıkıyor. Bu haberlerin 183 tanesi ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Erzincan Valiliği ve Anagold Madencilik’ten yapılan açıklamalardan oluşuyor. 34 haber içeriği ise toprak altında kalan işçilerle ilgili yürütülen arama çalışmalarını anlatıyor.
KAZANKAYA GAZETESİNDE SADECE 1 HABER VAR
Kazankaya Gazetesi’nde 13 Şubat 2024’ten bu yana maden faciasına ilişkin sadece 1 haber bulunuyor. “Anagold’dan Deprem Gibi Karar: 187 Kişi İşten Çıkarıldı” başlığıyla verilen haber Anagold Madenciliğin açıklamasını içeriyor. Söz konusu gazetenin tüzel kişi temsilciliğini ise 2019’da AKP’den Erzincan Belediye Başkan Aday Adayı olan Suhabi Okumuş yapmakta. Okumuş aynı zamanda iktidara yakınlığıyla bilinen Küresel Gazeteciler Konseyi’nin Erzincan temsilciliğini yürütüyor.
FACİAYI HABER YAPMAK YERİNE ANAGOLD GÜZELLEMESİ YAPMIŞLAR
Erzincan Özsöz Gazetesi’nde yaptığımız incelemelerde ise maden faciasına ilişkin 8 haberin yapıldığı, bu haberlerin ise maden faciasına ilişkin araştırma komisyonu üyelerinin belirlenmesi, araştırma komisyonu üyelerinin Erzincan’a gelmesi ve araştırma komisyonu üyelerinin incelemelerde bulunması gibi haberlerden oluşuyor. Daha da geriye gittiğimizde ise 3 Ekim 2022 tarihinde “Çöpler Madeni güçlendirilmiş tedbirlerle üretime başladı” şeklinde bir haber karşımıza çıkıyor. Haberde madenin kullandığı teknoloji ve teknik açısından dünyanın sayılı madenleri arasında gösterildiği belirtiliyor.
YEREL MEDYADAN “ANAGOLD KESENİN AĞZINI AÇTI” HABERLERİ
Diğer yerel gazetelerdeki durum da farklı değil. Birçok gazetede “Anagold Kesenin Ağzını Açtı”, “Anagold Erzincanspor’a Sponsor Oldu”, “Anagold Madencilik’ten Erzincanlı Çiftçilere Destek” gibi haberler sıkça yapılmış. Öte yandan yaptığımız incelemelerde geçtiğimiz Kurban Bayramı nedeniyle Anagold Madencilik tarafından yerel medyaya “Kurban Bayramı Mesajı” içerikli bir görsel gönderildiği, bu mesajın yerel gazetelerde yayınlandığı da görüldü.
ERZİNCAN YEREL MEDYASININ İLİÇ SINAVI
Tüm bu veriler, Erzincan yerel medyasının facianın üzerine gitmek yerine adeta hükümete yakın televizyon kanalları gibi hareket ettiğini gösteriyor. 9 işçinin aylarca toprak altına kalması, ailelerin yaşadığı acı, tüm uyarılara rağmen madenin çalıştırılmayan devam etmesi ve yaşanan ekolojik tahribata ilişkin uzman görüşlerinin olmaması yerel medya açısından ciddi bir eksiklik. 13 Şubat’tan bu yana 217 haber içeriğinden 183 tanesinin resmi makamlar tarafından yapılan açıklamarı içermesi, bunun dışında herhangi bir eleştirel yaklaşımın bulunmaması Erzincan yerel medyasının sınıfta kaldığını gösteriyor.
ÜST DÜZEY YÖNETİCİ FERİT DEMİR’E AÇIKLADI
Anagold Madencilik’te üst düzey yöneticilik yapan ve yakın zamanda işten ayrılan bir isimin gazeteci Ferit Demir’e yaptığı açıklamalar, Erzincan yerel basının neden kör, sağır ve dilsiz olduğu konusunda işaret veriyor.
Ferit Demir’e konuşan üst düzey yönetici şu cümleleri kurmuştu;
“Anagold, Erzincan yerel basınana karşı çok ilgiliydi. 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü ve 24 Temmuz Basın Bayramı’nda Erzincan’daki yerel ve usul gazetelerin temsilcileri Anagold tarafından misafir edilirdi. Basına çeşitli hediyeler dağıtılırdı ama bu hediyelerin ne olduğunu biz bilemezdik. Dolayısıyla da her 10 Ocak’ta ve her 24 Temmuz’da gazetecilerin misafir edilmesi tesadüf değildir. Çevre illerden kimse çağırılmazdı. Ortaya çıkan bir gerçek var. Siyanür sızıntısı oldu, Erzincan basını tek bir kelime yazmadı. İliç faciası oldu Erzincan basını yine sağır ve dilsiz kaldı. Orada yapılmayan denetimler, ihmaller, ÇED raporları ve siyanür sızıntısını Erzincan basını yazmadı. Bunun araştırılması ve üzerine gidilmesi gereken ciddi bir konu olduğunu düşünüyoruz. Erzincan basının dünyanın en büyük çevre felaketlerinden birinin yaşandığı İliç’e bu kadar duyarsız kalmasının nedeni ne olabilir? Dönüp dolaşıp 10 Ocak ve 24 Temmuz tarihlerine geri geliyoruz.”
HALK TV HABER YAPTI, TESİS KAPATILDI
2021 yılında İliç’te meydana gelen siyanür sızıntısının ardından Halk TV Muhabiri Ferit Demir’in yayınları sonrası Çevre, Şehircilik ve İkliğim Değişikliği Bakanlığı tarafından maden çalışmaları durduruldu. Bir takım göstermelik önlemlerin alınmasının ardından ise yeniden maden çalışmalarının başladığı duyuruldu. Ancak Erzincan basını ise bu süreçte yine sessiz kalmıştı.
Bölgesel yayınlarıyla okuyucunun dikkatini çeken Munzur Press ise Erzincan’da olmamasına rağmen 133 farklı habere imza atarak İliç’te yaşanan süreci tüm gerçekliğiyle duyurmaya çalıştı.
