Çemişgezek Çevre Platformu, Erzincan Valisi Hamza Aydoğdu’nun yönetimindeki yasa dışı HES projesinin, bölgedeki doğal ve tarihi değerlere telafisi mümkün olmayan zararlar verdiğini belirterek müdahale çağrısında bulundu.
Erzincan Valisi Hamza Aydoğdu’nun yönetim kurulu başkanlığını yaptığı Erzincan İl Özel İdaresi’nin iştiraki Er İdare Turizm İnşaat Gıda Temizlik Hizmet Alımı Sanayi ve Ticaret A.Ş, sahip olduğu işletme hakkını yasal prosedürleri tamamlamadan kullanarak büyük bir çevre felaketine neden oluyor. Lisans tadili ve EPDK izni olmaksızın Çemişgezek Hidroelektrik Santrali’ni (HES) yıkan şirket, bölgedeki çevre ve tarihi değerlere onarılamaz zararlar vermeye başladı.
Projede Yasal Prosedürlerin İhlali
Erzincan Valisi Aydoğdu tarafından yönetilen şirket, bölgedeki 0,116 MW gücündeki küçük ölçekli HES’i yıktıktan sonra, 18 kat daha güçlü bir tesis kurma planları yapıyor. Bu güç artışıyla yeni tesisin kapasitesi 2,062 MW’a çıkartılacak. Ancak, 2872 Sayılı Çevre Kanunu’na göre ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) Olumlu Kararı olmadan inşaata başlanması yasalara aykırı olmasına rağmen, şirket projeyi başlattı ve yaklaşık 3 aydır inşaat devam ediyor.
ÇED süreci henüz tamamlanmadı: 4 Haziran 2024’te başlayan ÇED süreci, 24 Temmuz 2024’te yapılan halkın katılımı toplantısında Çemişgezek halkı endişelerini dile getirdi. Halk, projeyle ilgili kaygılarını ulusal medya aracılığıyla duyurmakta zorlanırken, yerel medya bu sürece destek veriyor.
Bölgenin Doğal ve Tarihi Değerleri Tehdit Altında
Çemişgezek, tarihi ve doğal güzellikleriyle bilinen bir bölge. Yıkılan HES, 1961 yılında işletmeye alınmış ve 1970’te Türkiye Elektrik Kurumu’na (TEK) devredilmişti. Santral, tarihi ve doğal çevresiyle uyumlu bir şekilde inşa edilmiş ve Çemişgezek halkı tarafından benimsenmişti. Bölge, nesli tükenmek üzere olan su samurları, Anadolu semenderi ve dağ keçileri gibi çeşitli canlı türlerine ev sahipliği yapıyor. Bu canlı türleri, HES projesinin doğaya ve ekosisteme ciddi zararlar vereceği endişesiyle gündeme geldi.
HES’in Tarihi Yapılara Verdiği Zararlar
Tarihi Yusuf Ziya Paşa Köprüsü’ne bitişik olarak inşa edilen HES, köprüye verebileceği muhtemel zararlar ve oluşturacağı görüntü kirliliği ile kabul edilemez bir durum yaratıyor. Bölgede iklim krizi etkileri görülürken, HES projesiyle su kaynakları da zarar görüyor. DSİ tarafından tescilli Hacimi Kaynak suyunun HES’in regülatör göleti altında kalacak olması, Çemişgezek’in en önemli içme suyu kaynağını tehlikeye atıyor.
Hukuki Süreç ve Halkın Tepkisi
Çemişgezek halkı ve çevre aktivistleri, projenin yasalara aykırı olduğunu belirterek çeşitli kurumlara şikayetlerde bulundu ancak sonuç alamadı. Savcılığa yapılan suç duyuruları da yanıtsız kalırken, halk sesini duyurabilmek için sosyal medyada ve yerel medya organlarında mücadele ediyor.
Çemişgezek halkı, bölgenin doğal ve tarihi dokusunu korumak adına hukuksuzluğa karşı birlik olmuş durumda. Bu yasa dışı ve çevreye zarar veren uygulamalara karşı çıkan halk, devlet kurumlarının bu konuda adım atmasını ve yasalara uygun hareket etmesini bekliyor.
Savcılığa Suç Duyurularında Bulunduk Bugüne Kadar Hiçbir İş Ve İşlem Yapılmadı
Sizin aracılığınızla feryat etmek istiyoruz. Durdurun bu kanunsuzluğu ve çevre felaketini,
Devletimizin temellerini dinamitlemekten vazgeçin.
Bugüne kadar başvuru yapılan idareler;
- Çemişgezek Belediye Başkanlığı
- Çemişgezek Kaymakamlığı
- Tunceli Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü
- Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED Genel Müdürlüğü
- EPDK
- DSi Genel Müdürlüğü
- DSİ 9 Bölge Müdürlüğü
- Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
- Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü
- Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı
- Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
- Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü
