Oyuncaklar sadece çocukların hoş vakit geçirmesi için kullanılan materyaller değildir. Oyuncakların çocukların yaşamında, gelişiminde önemi çok daha derindir.
Fizik, gelişimi, kas gelişimi (kaba ve ince motor gelişimi, dengenin sağlanması)
Zihinsel gelişimi
Sosyal gelişimi
Hayal dünyasının gelişimi
Yeteneklerin ortaya çıkması işlevlerin arasındadır.
Hangi tip oyuncak hangi önde gelişime katkıda bulunur dersek;
FİZİKSEL VE KAS GELİŞİMİNE KATKIDA BULUNANLAR
Küpler, puzzle, kutular, plastik kova, çekiç gibi onarım oyuncakları, takmalı oyuncaklar sayılabilir. Bunlar kaba motor, ,ince motor , el göz koordinasyonu için önemlidir
BEŞ DUYUNN GELİŞİMİNE KATKIDA BULUNANALAR
Müzikli oyuncaklar, müzik aletleri, oyun hamurları, boyama ve kumda kullanılan oyuncaklardır
HAYAL KURMA VE SOSYAL GELİŞİME KATKI SAĞLAYANLAR
Bebekler, taşıtlar, evcilik oyunu oynanan oyuncaklar ve mesleki oyuncaklardır
YARATICILIĞI DESTEKLEYEN OYUNCAKLAR
Boyama araçları, hamurlar, Legolar ve kitap sayılabilir.
OYUNCAK SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ
Oyuncaklar, oyun sırasında çocukları eğlendirip, hoş zaman geçirmelerini sağlarken aynı zamanda eğitme ve öğretme özelliğine de sahiptirler. Çocuğun düş kurmasını, yaratıcılığını, kavramları öğrenmesini biraz daha geniş düşünürsek yaşamı deneyimlemesine katkıda bulunurlar.
Bunun için bizimde anne baba, eğitici olarak oyuncak seçiminde dikkat etmemiz gereken noktalar vardır;
Yaş göz önünde bulundurulmalıdır.
Yaş yanında çocuğun zihinsel ve bedensel gelişimine uygun olmalıdır.
Çocuğun becerilerini geliştirmeli
Hayal gücünü, yaratıcılığını desteklemeli
Basit, temizlenebilir, dayanıklı olmalı
Çabuk kopabilen, yutulabilecek büyüklükte parçaları olan, sivri uçları olan oyuncaklar özellikle aylık bebekler ve küçük yaş çocuklarında tercih edilmemeli
Sivri, sert köşeli, delici, kırılabilen, iğneli, metal parçacıklı olmamalıdır
Pille çalışan oyuncaklarda pil yuvası ve kapağı güvenli olmalı
İpli, kordonlu, kurdeleli oyuncakların çocukların boyunlarına dolanması olasılığı olduğu için yaşa göre değerlendirilip alınmalı
Yanan sönen ışıkları olan oyuncaklar, dönen oyuncaklar çok dikkatli seçilmeli çünkü bu oyuncakların epilepsiyi ve otizmi tetiklediği bilim insanları tarafından söylenmektedir
İnce motor (tutma, söküp-takma, parmakların gelişimi), kaba motor(yürüme, atlama, zıplama, tırmanma, denge sağlama) geliştirici olmalı ve seçim yine yaşa , zihinsel ve bedensel gelişime göre olmalıdır
Oyuncağın hangi malzemeden yapıldığına dikkat etmek edilmelidir
Pahalı oyuncakların çocuk için yararlı, geliştirici olduğunu anlamına gelmiyor. Önemli olan oyuncağın işlevidir.
Oyuncak çocukların duygularını dışa vurmasını sağlamadır
Çevreyi, yaşamı, duyuları tanımayı destekleyici nitelikte olmalıdır
Günlük yaşam becerilerine katkı sağlamalı
Seçilen oyuncak uzun süreli çocuğun ilgi alanında kalmalı, farklı oyunlar kurmasına yardımcı olmalı
Unutmayın ki çabuk bozulan, kırılan oyuncaklar başarısız oyuncaklardır
Oyuncaklar fonksiyonel olmalı, yaratıcılığı sınırlandırmamalı, öldürmemeli
Çocuk oyuncağını yönlendirebilmeli, inşa etmeli, deneme -yanılma, el-göz koordinasyonu ile başarmalı, oyun kurabilmeli
Çocuğu sesi, görüntüsü, hareketliliği ile ürkütmemeli
Kas kuvveti ile orantılı olmalı
OYUNCAKTA CİNSİYET AYRIMI YAPILMALI MI?
Oyuncak seçiminde kız- erkek ayrımı yapmak kesinlikle yanlıştır. Bunun pek çok anne baba ve eğitimciye ter gelecek bir cümle olduğunu tahmin edebiliyorum. Kız çocuklarının araba, onarım aletleri ile oynaması, erkek çocukların minyatür ev aletleri, mutfak aletleri ile oynamasına izin verin. Çocuklar oyunlarda sevdikleri kişilerin rollerini oyunlarda taklit ederler böylece kadın ve erkek rollerini de öğrenirler. Bu tip farklı oyuncaklarla oyun kurmak yaratıcılığı geliştirdiği gibi el becerisi ve kas gelişine de katkıda bulunur.
ÖZETLE
Yaşa göre oyuncak seçimi yapmadan önce her çocuğun tek olduğunu, gelişim sürecinin birbirinden çok farklı olduğunu unutmayalım. Çocuğunuzu tanıyın, gelişimini bilin ona göre oyuncak seçinizi yapın
Oyuncakların pahalı olmasını değil, işlevsel olmasını, çocuğun gelişimine katkı sağlamasını, yeteneklerini ortaya çıkarmasına, hayal gücünü güçlendirmesine yönelik özellikler taşımasına özen gösterin
Savaş oyunları ve silahlar çocuğun çevreye karşı saldırgan bir tutum geliştirmesine yol açabilir. Sosyal yaşama uyumuna olumsuz etki edebilir, ikili ilişkilerinde, insanlarla ilişkilerinde sert, kırıcı, şiddet içeren davranışların yerleşmesine neden olabilir.
Ruh sağlığı yerinde, sevgi dolu, şiddetten uzak , sevgi dolu, her türlü canlıya sevgi ve saygı duyan çocuklar ve yetişkinler yetiştirmek istiyorsak çocuklarımızı silahlar ve savaş, şiddet içeren oyun ve oyuncaklardan uzak tutalım.
