Türkiye siyaseti uzun süredir derin bir yönetememe krizi yaşıyor. Bu kriz, çözüm üretemeyen bir siyaset tarzını ortaya çıkardı. İktidar bu tıkanmayı aşmakta zorlanırken, Kürt oylarının stratejik önemi yeniden gündeme geldi. Bölgesel gelişmelerle birleşen bu durum, yeni bir sürecin tartışılmasına yol açtı.
AKP–MHP ittifakı güç kaybederken, bu kaybı durdurmak için farklı arayışlara yöneldi. İçerideki ekonomik ve siyasal kriz, Rojava’daki Kürtlerin kazandığı statü ve Ortadoğu’daki değişimler, Türkiye’yi yeni hamleler yapmaya zorladı. Ancak iktidar bu hamleleri tutarlı bir siyasi hat üzerinden değil, çelişkili söylemlerle yürüttü.
Kutuplaştırıcı ve milliyetçi siyaset sonuç üretmeyince, iktidar bir çıkış yolu aradı. Başkanlık sistemiyle kurulan merkezi yapı, sert güvenlikçi politikalarla tıkandı. Bu tıkanıklığı aşmak için bir yandan Cumhur İttifakı’nı tahkim etmeye çalıştı, diğer yandan muhalefeti parçalamaya yönelik adımlar attı. Bu çabalar bugün de sürüyor.
Ekonomik kriz, yolsuzluk iddiaları, hukukun zayıflaması, baskıcı uygulamalar ve dış politikadaki sertlik, siyasal sistemi daha kırılgan hâle getirdi. Bu tabloyu gören Erdoğan ve devlet aklı, dış gelişmeleri de hesaba katarak yeni bir politika arayışına girdi. Ancak Erdoğan, MHP’ye olan siyasal bağımlılığını da aşamadı.
Son seçimlerde yaşanan kayıplar, iktidarı Kürt seçmenle yeniden temas kurmaya yöneltti. Erdoğan, geçmişte olduğu gibi Kürt oylarının bu tıkanmayı aşabileceğini düşündü. Bu nedenle daha önce terk ettiği çözüm ve barış söylemini yeniden gündeme aldı. Ancak bu söylem açık, tutarlı ve güven verici bir çerçeve sunmadı.
Erdoğan Kürt Sorununda Samimi mi?
Erdoğan’ın Diyarbakır ziyareti, Kürt oylarına dönük bir siyasi hesap olarak değerlendirildi. İktidara yakın medya bu ziyareti büyüttü; ancak ortaya çıkan tablo yeni bir yaklaşım sunmadı. Söylemler, klasik devletçi ve güvenlikçi çizginin dışına çıkmadı.
Erdoğan, geçmişte “Kürt sorunu benim sorunumdur” derken, daha sonra “Kürt sorunu yoktur” noktasına gelmişti. Çözüm sürecine dair tutumundaki bu zikzaklar, güven sorununu derinleştirdi. Dolmabahçe mutabakatı ve sonrasında yaşananlar hâlâ hafızalarda duruyor.
2015 sonrası süreçte yaşananlar, Kürt toplumunda ağır travmalar yarattı. Tutuklamalar, operasyonlar ve çatışmalar, barış söylemiyle çelişen bir tablo ortaya koydu. Bugün de benzer politikaların tamamen terk edildiğini söylemek zor.
Bu ortamda, Kürt sorununda çözüm tartışmaları yeniden gündeme geldi. Öcalan’ın sürece müdahil olması, çatışma riskinin büyümesini engelleyen bir faktör olarak değerlendirildi. Barış ve demokratik toplum söylemi, tüm eksiklerine rağmen toplumda yeniden tartışılır hâle geldi.
Kürt kamuoyunda ise temkinli bir yaklaşım hâkim. Geçmiş deneyimler ve Erdoğan’ın pragmatik siyaset tarzı, güvensizliği besliyor. Kürtlerin sürece verdiği destek, daha çok kendi siyasi iradelerine ve demokratik mücadele geleneğine dayanıyor.
Devletin Kürtlere yönelik yeni söyleminin arkasında, bölgesel dengeler ve iç siyasetteki hesaplar bulunuyor. AKP açısından temel hedef, eriyen Kürt oylarını durdurmak ve yeni bir seçim yenilgisini önlemek olarak görülüyor. Bu nedenle iktidar, Kürt siyaseti üzerinde farklı planlar devreye sokuyor.
Muhalefete ve özellikle DEM Parti’ye dönük baskılar da bu bağlamda okunuyor. Olası demokratik ittifakların önünü kesme çabası, bu politikaların önemli bir parçası hâline geliyor.
Bugün gelinen noktada temel soru açık: Kürtler Erdoğan’a inanır mı? Kürt toplumu, geçmişte yaşananlar nedeniyle artık daha temkinli ve deneyimli. Barışı desteklemeye devam ediyor; ancak sahte söylemlere ve geçici manevralara itibar etmiyor. Kürtler, kendi iradesine ve örgütlü gücüne dayanarak yol almaya devam ediyor.
